Lực lượng An ninh điều tra Công an thành phố Hải Phòng (tiền thân là lực lượng An ninh điều tra Công an Hải Phòng và Công an Hải Dương) được thành lập ngày 31/12/1951 với tên gọi lực lượng Chấp pháp. Trải qua 75 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, dưới sự lãnh đạo trực tiếp của cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương, sự giúp đỡ to lớn của nhân dân và sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan, đơn vị trong và ngoàiCông an nhân dân, lực lượng An ninh điều tra đã lập nhiều chiến công xuất sắc, góp phần không nhỏ vào thành tích chung của Công an thành phố Hải Phòng và Công an tỉnh Hải Dương (cũ).

Chào mừng kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống Công an nhân dân Việt Nam (19/8/1945-19/8/2026), 75 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh điều tra (31/12/1951-31/12/2026),chúng ta cùng ngược dòng lịch sửquá trình xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng An ninh điều traCông an thành phố Hải Phòng, từ đó ôn lại truyền thống vẻ vang qua các thời kỳ cách mạng và động viên, cổ vũ cán bộ chiến sĩ Công an trên địa bàn thành phố không ngừng học tập, rèn luyện nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ pháp luật, nghiệp vụ, sẵn sàng hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao,tiếp nối truyền thống vẻ vang của lực lượng Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Kỳ I:Đi qua hai cuộc kháng chiến, thống nhất đất nước (1951-1975)

Tháng 8/1945,dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân cả nước đồng loạt vùng lên, tiến hành tổng khởi nghĩa lật đổ chính quyền thực dân phong kiến, lập ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa -Nhà nước công nông đầu tiên ở Châu Á. Ngay sau Cách mạng tháng Tám, do yêu cầu cấp thiết phải có các cơ quan tư pháp để bảo vệ chế độ, bảo vệ Nhà nước non trẻ, ngày 21/02/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 23/SL về hợp nhất Sở Cảnh sát và Ty Liêm phóng thành một cơ quan là ''Việt Nam Công an vụ". Tại Hải Phòng,Ty Liêm phóng và Ty Cảnh binh được hợp nhất thành Ty Công an Hải Phòng; tại Hải Dương, Ty Công an Hải Dương được thành lập từ sáp nhập các tổ chức tiền thân gồm Đội Việt Minh danh dự cùng các đội tự vệ vũ trang, các ban bảo vệ hoạt động tại các địa phương. Lúc này bộ phận điều tra xét hỏi nằm trong Ban Chính trị thuộc Ty Công an với nhiệm vụ chính là đấu tranh với đặc vụ Tưởng, mật thám Pháp, gián điệp Nhật và các phần tử phản động trong các đảng Việt Quốc, Việt Cách…Cùng sự thay đổi về tổ chức bộ máy, các Sắc lệnh số 27 ngày 28/02/1946, số 223 ngày 27/11/1946, số 168 ngày 14/4/1948 trừng trị các tội tham ô, bắt cóc, ám sát, tống tiền được ban hành.

Đối tượng và tang vật chuyên án C30

Tháng 8/1951, Hội nghị Công an toàn quốc lần thứ VI đã thông qua Đề án về công tác tổ chức của ngành công an; ngày 31/12/1951 ban hành Nghị quyết về tổ chức Nha công an Trung ương thuộc Bộ Nội vụ gồm: Văn phòng Nha, Ty Bảo vệ chính trị, Ty Trị an hành chính, Trường Công an trung cấp. Trong Ty bảo vệ chính trị có Phòng chấp pháp; ở Công an liên khu thành lập Ban chấp pháp thuộc Phòng Bảo vệ chính trị. Đây là những tổ chức tiền thân của lực lượng An ninh điều tra trong Công an nhân dân (Đến ngày 04/12/1998, Bộ trưởng Bộ Nội vụ đã quyết định lấy ngày 31/12/1951 là ngày truyền thống của lực lượng An ninh điều tra).

Ngày 07/5/1954 chiến thắng Điện Biên Phủ đã kết thúc cuộc trường kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân ta, buộc thực dân Pháp phải ký hiệp định Giơ-ne-vơ, chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Đông Dương.

Sau Hội nghị Công an toàn quốc lần thứ VI, cơ cấu tổ chức lực lượng Chấp pháp và hệ thống lý luận về công tác chấp pháp đã từng bước được định hình, hoàn thiện: Phòng Chấp pháp thuộc Ty Bảo vệ chính trị đã được tách ra thành Vụ Chấp pháp thuộc Bộ Công an; ở các địa phương thành lập các phòng, ban Chấp pháp. Ty Công an Hải Phòng và Ty Công an Hải Dương tổ chức nhiều cuộc họp bàn về cơ cấu tổ chức, nhiệm vụ công tác công an, trong đó đã phân tích, làm rõ từng vấn đề như: Để làm tròn nhiệm vụ bảo vệ Đảng, bảo vệ chính quyền nhân dân, bảo vệ kinh tế quốc dân, lực lượng Công an phải điều tra khám phá âm mưu thủ đoạn của địch, chống bọn phá hoại trong nước và quốc tế, khám phá các đảng phái phản động, khám phá cácvi phạm về tư pháp…giai đoạn này, lực lượng Chấp pháp Ty Công an Hải Phòng và Ty Công an Hải Dương đã lập được nhiều chiến công góp phần xứng đáng vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp trên địa bàn thành phố như:

Tháng 8/1952, ta điều tra phát hiện vụ nội gián ở Chi đội 53 mặt trận “V” Hải Phòng do tên Nguyễn Thị Thanh Vân, cán bộ chi đội này và chồng là Thế Tâm đầu hàng, làm tay sai cho giặc. Trước đó, tháng 01/1950, khi địch tấn công, càn quét liên tục khu vực Hải Dương, không chịu được gian khổ, Vân đã bỏ chồng và đồng đội mang con hồi cư về thành phố Hải Phòng. Tại đây, Vân gặp Thành, Huệ là những tên lưu manh có mối quan hệ với đơn vị “Nam Bắc Thành Tô” - một đơn vị vũ trang biệt động của ta. Tháng 6/1950, hai tên này giới thiệu Vân với đơn vị “Nam Bắc Thành Tô” và được tổ chức này giao nhiệm vụ theo dõi Lê Thuận, nhân viên Sở mật thám liên bang của Pháp, hoạt động ở khu vực Hàng Kênh. Tuy nhiên, Vân đã rơi vào cạm bẫy tình, tiền của Thuận, sau đó lấy Thuận và được Thuận huấn luyện làm gián điệp cho Pháp. Tháng 8/1950, Thế Tâm bị bắt, đầu hàng địch, được Phòng Nhì Pháp bố trí “thả” ra, trở về đơn vị cũ, giữ chức Trưởng ban công tác đặc biệt. Thuận cũng bố trí cho Vân quay lại chung sống với Tâm. Quá trình hoạt động cho địch, Tâm đã biến một bộ phận trong Chi đội 53 thành tay chân cho Pháp, chỉ điểm cho chúng vây bắt các cơ sở kháng chiến của ta trong nội thành; Vân đã cung cấp tin tức để địch phá các kế hoạch tấn công của đơn vị “Nam Bắc Thành Tô” và bố trí kế hoạch “cất vó” cán bộ của lực lượng này. Ngoài ra, chúng còn chỉ điểm cho thực dân Pháp càn quét, vây ráp, bắt giết nhiều cán bộ kháng chiến của ta. Tháng 8/1952, ta phát hiện, điều tra làm rõ mạng lưới nội gián này và phục kích tiêu diệt cả hai đối tượng.

  Tháng 10/1952, ta đã phát hiện và trừng trị một ổ phản động của Việt Nam Quốc dân đảng ở xã Đông Tạ, huyện Vĩnh Bảo. Trong vụ này, ta bắt 09 tên đầu sỏ trong đó có tên bí thư chi bộ, 04 tên uỷ viên chuyên chỉ điểm do thám cho địch. Khai thác bọn này, ta đã phát hiện, triệt phá một khu đảng bộ và 8 chi bộ Việt Nam Quốc dân đảng ở phía bắc đường 10 thuộc huyện Vĩnh Bảo.

  Tháng 6/1953, Công an và du kích Trạm kiểm soát bến Bạch Đằng, Tiên Lãng bắt được tên Lê Phi Hổ, là tay sai Pháp, đã gây nhiều tội ác chống phá cách mạng khi hắn cải dạng làm thường dân đi trên canô từ vùng địch qua vùng du kích về bốt Đông Côn chuẩn bị cho trận càn lớn của địch vào khu du kích Tiên Lãng. Khai thác Hổ, ta nắm được âm mưu, kế hoạch càn quét, đánh phá của địch, nhờ đó đã góp phần quan trọng vào thắng lợi của trận chống càn tại Tiên Lãng. Sau đó, Toà án nhân dân xét xử đã tuyên án tử hình Lê Phi Hổ và thi hành án bằng hình thức xử bắn tại đình Chấn Hưng, Tiên Lãng.

Tạiđịa bàn tỉnh Hải Dương, ta đã đập tan bọn phản động lợi dụng Thiên chúa giáo ở xứ Bình Hoàng, Vạn Phúc, Ninh Giang đứng ra thành lập tổ chức “Địa phương quân” cấu kết chặt chẽ với thực dân Pháp và được trang bị vũ khí, tập hợp lực lượng công khai chống Chính Phủ, chống kháng chiến. Lực lượng Chấp pháp thuộc Ban Chính trị Tư pháp cùng với các lực lượng khác thuộc Ty Công an Hải Dương đã tiến hành điều tra âm mưu hoạt động của tổ chức phản động “Địa phương quân” và ngày 04/4/1953 Toà án nhân dân tỉnh Hải Dương đã xét xử công khai 28 tên trước hàng ngàn giáo dân. Toà án đã vạch trần các tội ác của chúng và tịch thu một phần tài sản nộp công quỹ; từ đó đập tan âm mưu, hoạt động của tổ chức phản động lợi dụng tôn giáo, được quần chúng nhân dân đồng tình phấn khởi, tin tưởng vào cách mạng.

Sau chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, thi hành Hiệp định Giơ-ve-vơ, nước ta tạm thời bị chia cắt làm hai miền. Hải Phòng trở thành khu vực tập kết 300 ngày của quân đội Pháp trước khi rút khỏi miền Bắc.Với âm mưu hất cẳng Pháp, biến Việt Nam và Đông Dương thành thuộc địa kiểu mới, đế quốc Mỹ đã không bỏ lỡ cơ hội này và ráo riết thực hiện kế hoạch hậu chiến tại Hải Phòng như tuyển chọn, huấn luyện, cài cắm bọn tình báo, gián điệp vào những địa bàn quan trọng về chính trị, kinh tế, quân sự ở Hải Phòng, Kiến An, Hải Dương; tung hàng trăm toán gián điệp, biệt kích móc nối với tàn quân phỉ và bọn phản động trong nước hòng gây chia rẽ, bạo loạn, lật đổ chính quyền cách mạng; sử dụng bọn tình báo, gián điệptiến hành các hoạt động chống phá công cuộc khôi phục và phát triển kinh tế ở miền Bắc. Hải Phòng, Kiến An, Hải Dương lúc này đầy rẫy bọn gián điệp, phản động, ngụy quân, ngụy quyền và lưu manh côn đồ…; thêm vào đó là hàng vạn đồng bào bị cưỡng ép di cư từ các nơi bồng bế nhau kéo về càng khiến cho tình hình chính trị và xã hội thành phố thêm khó khăn, phức tạp.

Trước tình hình trên, để đáp ứng yêu cầu đấu tranh với bọn phản cách mạng và tội phạm khác, giữ gìn an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội trên địa bàn thành phố, ngày 03/5/1955, Bộ Công an quyết địnhthành lập Sở Công an Hải Phòng trên cơ sở Ty Công an và các Đội tự vệ, Đội trừ gian tại địa phương.Sau ngày tiếp quản thị xã 31/10/1954, Ty Công an Hải Dương đã tiếp quản Ty Cảnh binh và 2 trại giam, thu dung một số nhân viên Ty Cảnh binh tiếp tục làm việc cho ta. Do yêu cầu của tình hình, đầu năm 1957, Ban Chấp pháp thuộc Phòng Bảo vệ Chính trị và Ban Cảnh pháp thuộc Phòng Trị an Dân cảnh sáp nhập thành Ban Chấp pháp thuộc Sở Công an. Ngày 06/12/1957, Ban Chấp pháp đổi tên thành Phòng Chấp pháp với phiên hiệu là PSD5. Chức năng nhiệm vụ của Phòng Chấp pháp, bao gồm cả bộ phận Trại tạm giam là: trực tiếp làm công tác bắt, khám xét, hỏi cung, giam giữ; thu thập bảo quản tang, tài vật; xử lý, tập trung giáo dục cải tạo; trực tiếp quản lý Trại tạm giam, quản lý phạm nhân; tham mưu giúp Giám đốc Sở Công an chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra công tác bắt, khám xét của Công an cơ sở.

Ngày 27/10/1962, Quốc hội khóa II quyết định hợp nhất thành phố Hải Phòng và tỉnh Kiến An lấy tên là thành phố Hải Phòng; ngày 26/01/1968. Quốc hội khóa III quyết định hợp nhất tỉnh Hải Dương và tỉnh Hưng Yên lấy tên là tỉnh Hải Hưng. Phòng Chấp pháp của Công an hai địa phương được bổ sung thêm cán bộ và tổ chức gồm:Đội điều tra xét hỏi án chính trị và làm công tác tập trung cải tạo; Đội điều tra xét hỏi án hình sự phụ trách thêm khâu văn thư, đánh máy và quản lý tang tài vật; Trại tạm giam có quản giáo và văn thư quản trị.

Năm 1965, để chủ động đối phó với cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân và hải quân của đế quốc Mỹ, trước đòi hỏi của tình hình mới, Trại tạm giam của Công an Hải Phòng được tách khỏi Phòng Chấp pháp, trở thành đơn vị độc lập. Chức năng, nhiệm vụ của Phòng Chấp pháp sau đó thực hiện theo Pháp lệnh trừng trị các tội phản cách mạng ngày 30/10/1967 và Pháp lệnh trừng trị các tội xâm phạm tài sản xã hội chủ nghĩa  ngày 21/10/1970.

Trong thời kỳ chiến tranh phá hoại ác liệt của giặc Mỹ, Phòng Chấp pháp Công an hai địa phương đã cử nhiều cán bộ có năng lực, phẩm chất tốt tăng cường cho các huyện, khu phố, đặc biệt là cho chiến trường miền Nam. Tháng 3/1975, sau chiến thắng Buôn Ma Thuột mở đầu cuộc Chiến dịch Hồ Chí Minh giải phóng hoàn toàn miền Nam, tỉnh Quảng Đà (kết nghĩa với thành phố Hải Phòng) có nhu cầu đột xuất về cán bộ để phục vụ chiến dịch. Với tinh thần “tất cả vì tiền tuyến -tất cả cho Quảng Đà kết nghĩa”, Công an Hải Phòng đã cử hàng trăm cán bộ chiến sỹ chi viện cho miền Nam, trong đó cán bộ xét hỏi của Phòng Chấp pháp được cử chi viện cho Công an Quảng Đà.

Trong giai đoạn này, lực lượng Chấp pháp đãđiều tra khám phá nhiều vụ gián điệp do địch cài cắm lại để chống phá; đấu tranh với bọn phản động lợi dụng đạo Thiên Chúa; điều tra, khám phá, bắt giữ, đề nghị truy tố, xét xử nhiều tổ chức và cá nhân phản động khác; điều tra, xử lý các tội phạm khác như tham gia giải quyết các điểm nóng, bắt giữ, xử lý những đối tượng gây rối trật tự công cộng, chống người thi hành công vụ...,tiêu biểu như:

Vụ án "Trần Minh Châu (tức Cập) hoạt động gián điệp": Tháng 8/1954, Cơ quan tình báo Mỹ tuyển chọn 16 tên, chủ yếu là những tên trong đảng Đại Việt, đưa sang đảo Guam huấn luyện gián điệp. Sau khóa huấn luyện 03 tháng, chúng chọn Trần Minh Châu, Bùi Mạnh Tiềm và 05 tên khác cho xâm nhập trở lại miền Bắc, chia làm 03 tổ, hoạt động ở ba địa bàn chính là Hà Nội, Hải Phòng, Nam Định với nhiệm vụ thu thập tin tức về tình hình chính trị, quân sự, kinh tế ở miền Bắc, quản lý và sử dụng các kho vũ khí chôn giấu bí mật để phá hoại và nổi dậy khi có thời cơ, phát triển lực lượng, chuẩn bị địa bàn sẵn sàng đón quân Mỹ Bắc tiến. Để đảm bảo cho toán gián điệp hoạt động, trung tâm chỉ huy của Mỹ ở Sài Gòn đã sử dụng một số đảng viên Đại Việt sinh sống ở Hà Nội, Hải Phòng, Nam Định lập sẵn 04 hộp thư làm địa điểm liên lạc bí mật; chôn giấu vũ khí, điện đài ở 8 địa điểm trên địa bàn Hà Nội, Hải Phòng. Trong đó, Trần Minh Châu vừa phụ trách cả toán gián điệp vừa phụ trách tổ hoạt động ở Hà Nội, Bùi Mạnh Tiềm phụ trách tổ ở Hải Phòng. Chúng đã móc nối với 25 đầu mối ở địa bàn sáu tỉnh, thành phố nhằm phát triển lực lượng ngầm. Ngoài thu thập tin tình báo, tổ chức gián điệp này còn âm mưu tiến hành nhiều vụ phá hoại, như vụ dùng mìn giống viên than kíplê để lẫn trong đống than chuẩn bị đưa lên đầu máy xe lửa chạy tuyến Hải Phòng - Hà Nội nhằm gây nổ cả đoàn tàu nhưng bị ta phát hiện, ngăn chặn kịp thời. Ngày 03/6/1955, dưới sự chỉ đạo của Bộ Nội vụ, Chuyên án đấu tranh với tổ chức gián điệp này được xác lập, lấy bí số là "C30" với mục tiêu là phát hiện bằng hết số đầu mối của chúng, ngăn chặn âm mưu phát triển lực lượng ngầm và đưa người trốn vào Nam, nắm chắc từng đối tượng, quản lý chặt các kho vũ khí và hạn chế giao thông liên lạc của chúng với trung tâm chỉ huy. Bằng tinh thần mưu trí, sáng tạo và hiệp đồng chặt chẽ, ngày 11/11/1958, lực lượng An ninh Hải Phòng trong đó có bộ phận Chấp pháp đã kết hợp với Công an Hà Nội, Nam Định bắt 12 tên, thu giữ điện đài và rất nhiều vũ khí các loại. Sau đó Trần Minh Châu bị tuyên án tử hình, Bùi Mạnh Tiềm 20 năm tù, số còn lại đều phải chịu các hình phạt thích đáng.

Vụ án “GM65” đấu tranh với nhóm gián điệp do Mỹ cài lại từ đầu năm 1955 nhằm phá hoại miền Bắc: Sau tiếp quản thành phố, quần chúng phát hiện và giao nộp cho công an nhiều bộ điện đài do Mỹ chế tạo chôn giấu tại nghĩa địa Bảo anh Thiên Thần, nghĩa địa Cây Thông, nghĩa địa Tây, nhà thờ Cấm…. Nhận định đây là điện đài của địch chôn giấu, Công an Hải Phòng lập chuyên án truy tìm, bố trí mật phục nhưng không có kết quả. Đầu năm 1965, Ty Công an Vĩnh Phú phá vụ phản động “cách mạng tư sản dân quyền”, phát hiện tên Nguyễn Tiến Thành làm gián điệp do Mỹ cài lại có vũ khí, điện đài chôn giấu ở Hải Phòng. Theo chỉ thị của Bộ, tên Thành được di lý về Công an Hải Phòng để khai thác và lập Chuyên án đấu tranh. Sau khi xác minh thông tin tên Thành khai về con người, địa chỉ chôn giấu điện đài, vũ khí, ta xác định đây là bọn gián điệp do CIA cài lại và số điện đài ta thu được năm 1955 là một phần số điện đài bọn gián điệp chôn giấu tại Hải Phòng. Việc đấu tranh với tổ chức gián điệp "GM65" rất phức tạp vì chúng được tuyển lựa, tạo được vỏ bọc khá chắc chắn, có tên đã phấn đấu chui sâu, leo cao vào nội bộ ta. Quá trình đấu tranh chuyên án đã bắt gọn toàn bộ 09 tên (trong đó có 04 tên nằm trong nội bộ một số cơ quan, xí nghiệp trên địa bàn thành phố), thu 11 bộ điện đài, 10 quyển mật mã, 193 súng cacbin, 50 súng ngắn, 03 mìn điện, 109 gói thuốc nổ, 35 hòm đạn và nhiều máy ảnh, bản đồ, la bàn, vàng, tiền, thuốc chữa bệnh. Ngày 04/11/1968, Tòa án nhân dân thành phố đã xét xử công khai nhóm gián điệp này, tuyên phạt tên cầm đầu là Nguyễn Thiện Hồi tử hình, các tên khác từ 05 năm đến 20 năm tù giam. Trong vụ án này, lực lượng Chấp pháp đã rất thành công khi kết hợp nhuần nhuyễn công tác vận động quần chúng với sử dụng các biện pháp nghiệp vụ. Việc xét xử công khai bọn gián điệp Mỹ đã góp phần nâng cao ý thức cảnh giác cách mạng của cán bộ đảng viên và nhân dân, phục vụ đắc lực cho sự nghiệp chống Mỹ cứu nước.

  Thực hiện âm mưu Bắc tiến, từ năm 1962 đến năm 1963, Mỹ - Ngụy đã tung nhiều toán gián điệp biệt kích ra miền Bắc bằng đường biển để thu thập tình báo phá hoại. Ngày 20/8/1963, tại xã Vinh Quang, huyện Tiên Lãng, quần chúng nhân dân và Công an huyện phát hiện một thuyền chở người khả nghi trên biển đã kịp thời báo chính quyền xã và huy động thêm lực lượng biên phòng tổ chức kêu gọi đầu hàng, vây bắt. Kết quả ta đã bắt một xuồng chở toán gián điệp biệt kích gồm 06 tên với đầy đủ vũ khí, điện đài. Chúng khai là người miền Bắc di cư vào Nam, được Mỹ - Ngụy tuyển dụng, huấn luyện và được tung ra miền Bắc với mục đích hoạt động lâu dài, gây cơ sở trong nội địa, nắm tình hình bố phòng bờ biển của ta, hoạt động phá hoại tàu ra vào cảng Hải Phòng…nhưng âm mưu và hoạt động của chúng đã bị phát hiện, ngăn chặn ngay khi đưa trở lại miền Bắc.

Vụ án "ED69" do tên Âu Trạch Niên cầm đầu làm gián điệp cho CIA: Tháng 8/1969, Sở Công an thành phố nhận được tin báo về tên To Tai Pho và Lam Ping Nam, là thợ đốt lò tàu Elizabeth của Anh, mỗi khi đến Hải Phòng thường lén lút đến nhà Âu Trạch Niên, người Hoa ở số 134 Nguyễn Đức Cảnh, làm công nhân bốc vác ở Cảng Hải Phòng. Ta bố trí lực lượng theo dõi và ngày 24/8/1969 đã phối hợp với Hải quan Hải Phòng tổ chức khám xét người Lam Ping Nam thu được một bản chỉ thị được chụp thành phim với nội dung là trung tâm chỉ huy tình báo của Mỹ đã nhận được bản báo cáo của một đối tượng ở địa bàn Hải Phòng và quy định địa chỉ liên lạc. Nam khai đây là lần thứ hai y thực hiện công việc trên theo yêu cầu của To Tai Pho. Ta đã thuyết phục được Nam cộng tác và báo cáo Bộ lập chuyên án đấu tranh lấy bí số là "ED69". Trong thời gian ngắn Ban chuyên án đã nắm được âm mưu của cơ quan tình báo Mỹ móc nối, gây cơ sở, cài cắm gián điệp ở địa bàn cảng Hải Phòng để điều tra thu thập tin tức tình báo về công tác tiếp nhận, vận chuyển người, vũ khí, lương thực, thuốc men từ miền Bắc cho chiến trường miền Nam và chuyển tài liệu cho trung tâm chỉ huy địch ở Hồng Kông qua To Tai Pho. Kết thúc chuyên án, ta đã thu được nhiều tài liệu tình báo, vô hiệu hóa và trục xuất Lam Ping Nam ra khỏi Việt Nam, bắt đối tượng chủ chốt Âu Trạch Niên cùng vợ là Âu Nguyệt Mi và con gái y là Âu Cần Tiên, liên lạc viên của tổ chức gián điệp. Ngày 24/8/1972, Tòa án nhân dân thành phố tuyên Âu Trạch Niên 20 năm tù, Âu Cần Tiên 10 năm tù giam, Âu Nguyệt Mi 5 năm tù nhưng cho hưởng án treo.

Từ cuối năm 1968 đến năm 1972, Trường dạy văn hoá cho học sinh miền Nam tại thôn Thượng Hải, xã Bình Lãng, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương có khoảng 450 học sinh (là con, em cán bộ hoạt động ở chiến trường miền Nam) bị một số phần tử xấu kích động đã kích bác các thầy, các cô giáo, không chịu học tập, nói xấu chế độ xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc, sau đó đánh đuổi các thầy, cô giáo, phá kho lấy lương thực, thực phẩm nấu ăn, tổ chức vào nhà dân phá phách, chặt cây ăn quả, đốt cháy nhà cửa của 09 hộ gia đình, bao vây đuổi đánh cán bộ địa phương làm cho cán bộ và nhân dân địa phương phải đi sơ tán. Nhân dân địa phương và học sinh miền Nam xảy ra xô xát đánh nhau, tình hình mâu thuẫn trở lên căng thẳng và phức tạp. Tháng 10/1972 thực hiện kế hoạch chỉ đạo của Ty Công an Hải Dương, Phòng Chấp pháp phối hợp với các đơn vị trinh sát và các ngành chức năng như: Giáo dục, Thương binh xã hội để tiến hành giải quyết. Qua điều tra, tìm hiểu nguyên nhân xảy ra sự việc, các lực lượng đã rà soát, phân loại học sinh để tìm ra học sinh xấu, cầm đầu, phần tử kích động. Sau khi có sự chỉ đạo của Bộ Công an và Tỉnh uỷ, Ty Công an Hải Dương đã bắt 12 tên có nhiều hành vi gây rối và giao cho Uỷ ban thống nhất Trung ương giải quyết. Số học sinh còn lại, UBND tỉnh giao cho Ty Giáo dục chuyển đi các trường ở Chí Linh, Kinh Môn, tuy nhiên số này đã phản đối, dùng dao găm, côn gỗ gây rối bắt lái xe phải đưa chúng đến Ty Giáo dục, Ty Công an để đòi yêu sách. Ta đã cử đại diện tiếp và giải thích, vận động số học sinh này trở về nơi phân tán. Sau khi chuyển 40 học sinh về Trường 10 Chí Linh, khoảng 2-3 ngày sau số học sinh này lại đấu tranh đòi trở về miền Nam, tự động hô hào kéo nhau đi bộ về thị xã Hải Dương đòi yêu sách. Khi về đến thị trấn Nam Sách, ta mời số này vào UBND huyện để ổn định tư tưởng và giải thích,vận động trở lại trường nhưng số học sinh này không nghe, cố tình gây rối chống lại lực lượng Quân đội, Công an, Dân quân, dùng dao găm, gậy, gạch, đá đánh lại các lực lượng làm nhiệm vụ, gây trọng thương một số cán bộ. Trước tình hình trên, được sự chỉ đạo của Bộ Công an, Tỉnh uỷ, UBND tỉnh và Ty Công an, Phòng Chấp pháp đã phối hợp với các lực lượng trinh sát triển khai bắt giữ 40 tên bàn giao cho Uỷ Ban thống nhất Trung ương giải quyết,giúp ổn định tình hình số học sinh miền Nam.

Làm rõ tổ chức và đưa ra xét xử công khai về tội tuyên truyền phản cách mạng đối với đối tượng Trần Nhân là con tư sản hiệu giày “Hoàn Toàn” do đã móc nối với một số phần tử phản động ở Pháp, âm mưu xây dựng một nhà nước kiểu Đờ gôn; bắt và truy tố 02 đối tượng cầm đầu nhóm phản động có tên là "Hợp mạng" là Nguyễn Văn Tươi, Trần Minh Hiển; nhóm tề ngụy 10 tên ở xã Chiến Thắng, huyện An Lão hình thành tổ chức phản động "Chi bộ liên hiệp Pháp"; nhóm phản động "Đồng tâm diệt Cộng" ở xã Hợp Thành, huyện Thủy Nguyên… Đáng chú ý là tổ chức phản động “Nhân dân cách mạng Đảng” do các đối tượng Ngô Văn Lới, Nguyễn Văn Quấn, Nguyễn Văn Nhương ở Pháp Cổ, xã Lại Xuân, huyện Thủy Nguyên và Đỗ Văn Trà là bộ đội Quân khu 3 đứng ra thành lập tháng 8/1969.

Truy quét 133 đối tượng hoạt động phỉ ở khu vực Chí Linh, Hải Dương do các tên Voòng Sình, Voòng Lục, Lậu Thẹo Sẹc, Ứng Sứt, Tắc Cú cầm đầu; triệt phá các tổ chức phản động “Việt Nam liên minh phục quốc Đảng”, “Đảng xã hội tiến lên”  trên địa bàn huyện Kim Thành, Hải Dương… đã nhanh chóng đập tan âm mưu vũ trang gây bạo loạn của bọn phỉ; làm cho cán bộ và quần chúng nhân dân nhận rõ âm mưu của các thế lực thù địch, phản động, nâng cao ý thức cảnh giác cách mạng cho quần chúng nhân dân, đẩy mạnh công tác giáo dục với  con em Tề, Ngụy cũ có biểu hiện thù hận giai cấp, góp phần ổn định an ninh trật tự ở địa phương.

Ngoài ra, lực lượng Chấp pháp cũng tham gia cùng Công an huyện Cát Hải giải quyết vụ một số đối tượng có người nhà bị xử lý trong cải cách ruộng đất gây rối trật tự và làm bị thương cán bộ xã Hoàng Châu; tham gia cùng Phòng cảnh sát trật tự giải quyết vụ gây rối trật tự, cản trở thi công, hành hung cán bộ khi thành phố thực hiện mở rộng đường đoạn từ chân cầu Niệm đến ngã ba Quán Trữ, huyện An Thụy; giải quyết vụ03 đối tượng nhiều lần đột nhập cửa hàng tre nứa ở Cầu Sưa, huyện Thủy Nguyên cướp tiền của cửa hàng; phối hợp với các đơn vị trinh sát và Công an tỉnh Thái Bình tham gia điều tra vụ Nguyễn Minh Thoản là giáo viên ở huyện Tiên Hưng, tỉnh Thái Bình làm tem gạo giả và đem ra các thị trường Hải Phòng, Hà Nội, Nam Hà, Hà Bắc tiêu thụ; trực tiếp điều tra vụ Trương Thị Bé, thủ quỹ công ty Công nghệ phẩm tham ô 348.247 đồng (tương đương 250 lượng vàng). Đây là vụ án tham ô lớn nhất miền Bắc lúc bấy giờ.

Từ khi thành lập hai phòng thuộc Công an hai tỉnh, thành phố đến năm 1975, số cán bộ xét hỏi mặc dù chưa được đào tạo có hệ thống, nhưng do được tuyển chọn trong số cán bộ có trình độ văn hóa khá, đã từng có thời gian làm công tác trinh sát, nghiên cứu, có trình độ lý luận nhất định nên đã đáp ứng khá tốt các yêu cầu nhiệm vụ đặt ra và lập nhiều chiến công xuất sắc. Lực lượng Chấp pháp Công an Hải Phòng và Công an Hải Dương giai đoạn này dần ổn địnhvề tổ chức; đồng thời bắt tay vào đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Qua thực tế công tác, Phòng Chấp pháp đã đề xuất và được Công an tỉnh, thành phố đồng ý cho thực hiện phân công, phân cấp điều tra giữa các lực lượng và các cấp, trong đó: Cơ quan điều tra cấp huyện và tương đương tiếp nhận các đối tượng phạm tội quả tang do nhân dân bắt giữ, các đối tượng phạm tội ít nghiêm trọng (tiểu hình) tự phát hiện hoặc do công an cấp dưới chuyển lên; Cơ quan điều tra cấp tỉnh (Phòng Chấp pháp) điều tra xử lý các đối tượng phạm tội phản cách mạng, phạm tội hình sự nghiêm trọng (đại hình) và kiểm tra hướng dẫn cơ quan điều tra cấp dưới. Biên soạn tài liệu, mở lớp tập huấn để truyền đạt cho cán bộ điều tra cấp tỉnh và cấp huyện các văn bản pháp luật liên quan, cách phân loại các vụ việc xảy ra từ ban đầu, cách biên tập văn bản tố tụng… qua đó nâng cao kiến thức pháp luật, kỹ năng giải quyết các vụ việc, hạn chế các vi phạm.Có thể nói, những chiến công thầm lặng của lực lượng Chấp pháp Công an tỉnh, thành phố giai đoạn này đã góp một phần không nhỏ vào chiến công chung của lực lượng Công an nhân dân trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, bảo vệ vững chắc miền Bắc xã hội chủ nghĩa, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.