Đái tháo đường (ĐTĐ) là bệnh rối loạn chuyển hóa đặc trưng bởi tình trạng tăng đường huyết kéo dài do giảm tiết insulin hoặc kháng insulin. Bệnh tiến triển âm thầm nhưng có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm như tim mạch, thận, mắt và thần kinh.

Bệnh đái tháo đường chia thành một số nhóm chính:

Týp 1: ĐTĐ phụ thuộc insulin có liên quan tới sự thiếu hụt insulin, chiếm khoảng 10% trong tổng số người ĐTĐ; thường gặp ở người trẻ và có thể trạng gầy.

Týp 2: ĐTĐ không phụ thuộc insulin chiếm 90% tổng số người ĐTĐ nguyên phát, thường gặp ở người béo. Tuy nhiên, người gầy cũng gặp khoảng 15 – 20%. ĐTĐ typ II liên quan nhiều đến chế độ dinh dưỡng và lối sống.

Týp khác: ĐTĐ thai kỳ do rối loạn dung nạp glucose trong thời kỳ mang thai. Do dùng thuốc corticoid, lợi tiểu thải kali, thuốc chẹn beta. Do nội tiết (Bệnh Cushing, hội chứng Cushing, u thượng thận, nhiễm độc hormon tuyến giáp). Bệnh ở tụy: Sỏi tụy, viêm tụy, phẫu thuật tụy

Nguyên tắc xây dựng chế độ ăn: Bệnh viện Công an Hải Phòng khuyến cáo người bệnh đái tháo đường bên cạnh việc tuân thủ điều trị bằng thuốc và theo dõi đường huyết định kỳ, chế độ dinh dưỡng hợp lý đóng vai trò rất quan trọng trong kiểm soát bệnh và phòng ngừa biến chứng. Đối với người thừa cân hoặc béo phì, việc giảm từ 5 – 10% trọng lượng cơ thể có thể giúp cải thiện đáng kể khả năng kiểm soát đường huyết. Trong khẩu phần ăn hằng ngày, các chất dinh dưỡng cần được phân bố hợp lý (Chất bột đường (Glucid): 45 – 55% tổng năng lượng; Chất đạm (Protid): 15 – 20%Chất béo (Lipid): 25 – 35%). Người bệnh nên ưu tiên sử dụng thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp để hạn chế tình trạng tăng đường huyết sau ăn.

Lựa chọn thực phẩm phù hợp:  Bệnh viện Công an Hải Phòng khuyến cáo người bệnh đái tháo đường nên ưu tiên các thực phẩm như tinh bột hấp thu chậm như gạo lứt, yến mạch, bánh mì nguyên cám, khoai lang Các loại rau xanh như rau muống, cải xanh, bông cải xanh; Trái cây ít ngọt như táo, bưởi, ổi, thanh long;     Nguồn đạm tốt như cá, thịt nạc, đậu phụ, trứng; Chất béo lành mạnh từ dầu ô liu, dầu đậu nành và các loại hạt; Bên cạnh đó, người bệnh cần hạn chế sử dụng các thực phẩm chứa nhiều đường và chất béo như bánh kẹo, nước ngọt có gas, đồ ăn nhanh, thực phẩm chiên rán nhiều dầu mỡ và các loại thực phẩm chế biến sẵn.

Duy trì thói quen ăn uống khoa học: Để kiểm soát tốt bệnh đái tháo đường, người bệnh nên ăn đúng giờ và đầy đủ các bữa trong ngày; Chia nhỏ bữa ăn thành 3 bữa chính và 1 – 2 bữa phụ ; Không bỏ bữa, đặc biệt là bữa sáng; Ăn chậm, nhai kỹ; Hạn chế ăn tối muộn; Uống đủ 1,5 – 2 lít nước mỗi ngày.

Bệnh viện Công an Hải Phòng khuyến cáo quan trọng: Người bệnh theo dõi đường huyết thường xuyên; Điều chỉnh khẩu phần ăn phù hợp với mức độ vận động; Không tự ý ngừng thuốc khi thấy đường huyết ổn định; Duy trì luyện tập thể dục như đi bộ, đạp xe hoặc tập thể dục nhẹ ít nhất 30 phút mỗi ngày.