Trong không khí cả nước hướng tới kỷ niệm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, cùng với những dòng thông tin tích cực về lịch sử, truyền thống và thành tựu phát triển của đất nước, trên không gian mạng cũng xuất hiện không ít nội dung sai lệch, xuyên tạc, kích động. Trước tình hình đó, Phòng An ninh điều tra - Công an thành phố Hải Phòng chủ động nắm tình hình, kịp thời nhận diện, xác minh, xử lý các hành vi vi phạm, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn.

Khi không gian mạng trở thành “mặt trận” đấu tranh thông tin

Những ngày tháng Tám lịch sử, trên khắp các tuyến phố Hải Phòng, cờ Đảng, cờ Tổ quốc tung bay trong không khí phấn khởi hướng tới Quốc khánh 2/9. Các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, triển lãm, giáo dục truyền thống được tổ chức sôi nổi, góp phần bồi đắp niềm tự hào dân tộc, nhắc nhớ những dấu mốc hào hùng của lịch sử đấu tranh giành độc lập, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Đây cũng là thời điểm thông tin trên không gian mạng có mức độ lan tỏa đặc biệt lớn. Bên cạnh những nội dung tích cực, chính thống, các đối tượng có tư tưởng chống đối thường lợi dụng sự quan tâm của dư luận đối với những sự kiện chính trị, lịch sử để gia tăng hoạt động tuyên truyền, xuyên tạc.

Thủ đoạn không mới nhưng ngày càng tinh vi. Từ việc cắt ghép hình ảnh, video, bóp méo phát ngôn, sử dụng thông tin cũ để gắn với sự kiện mới đến việc dựng lên những câu chuyện thiếu căn cứ, các đối tượng tìm cách tạo ra “làn sóng” dư luận tiêu cực. Đáng chú ý, việc sử dụng tài khoản ẩn danh, các hội nhóm kín, nền tảng mạng xã hội có tốc độ lan truyền cao khiến thông tin sai lệch có thể nhanh chóng tiếp cận hàng nghìn, thậm chí hàng triệu người.

Không ít nội dung được xây dựng theo hướng đánh mạnh vào cảm xúc, tạo tâm lý hoài nghi, bức xúc hoặc đối lập. Một sự việc đơn lẻ có thể bị đẩy thành vấn đề mang tính hệ thống; một sai phạm cá biệt bị cố tình quy chụp thành bản chất của cả bộ máy; những thông tin chưa được kiểm chứng được trình bày như “sự thật bị che giấu”.

Nguy hiểm hơn, một số tài khoản còn lợi dụng tâm lý tò mò, mong muốn thể hiện quan điểm của người dùng mạng xã hội, đặc biệt là giới trẻ, để lồng ghép các thông điệp kích động, cực đoan. Những lời kêu gọi tưởng như cổ súy cho “quyền tự do”, “sự thay đổi” nhưng được đặt trên nền tảng thông tin sai lệch có thể tác động tiêu cực đến nhận thức, hành vi của người tiếp nhận.

Trong bối cảnh đó, không gian mạng thực sự trở thành một mặt trận mà ở đó, mỗi thông tin đều có thể tác động đến tâm lý xã hội. Đấu tranh với thông tin xuyên tạc vì thế không thể chỉ là cuộc “đấu khẩu” trên mạng mà phải được tiến hành bằng bản lĩnh chính trị, nghiệp vụ, pháp luật và những thông tin có căn cứ.

Người dân cần nâng cao cảnh giác trước các luận điệu xuyên tạc, phản động trước thềm Lễ Quốc khánh 2/9

Không để thông tin sai lệch tạo thành “điểm nóng”

Từ thực tiễn công tác của Phòng An ninh điều tra - Công an thành phố Hải Phòng cho thấy, giữa các vấn đề an ninh, trật tự ngoài xã hội và diễn biến trên không gian mạng ngày càng có sự tác động qua lại rõ nét.

Một vụ việc phức tạp nếu không được nắm bắt, xử lý kịp thời có thể trở thành “mảnh đất” để thông tin sai lệch phát sinh. Ngược lại, một thông tin xuyên tạc được lan truyền với tốc độ cao cũng có thể tác động trực tiếp đến tâm lý, nhận thức của người dân, làm phát sinh những vấn đề phức tạp về an ninh, trật tự.

Trước thực tế đó, yêu cầu đặt ra đối với lực lượng An ninh điều tra là phải chủ động nắm chắc tình hình, nhận diện sớm những vấn đề có nguy cơ phát sinh phức tạp; đồng thời đánh giá thông tin một cách khách quan, toàn diện, trên cơ sở tài liệu, chứng cứ và quy định của pháp luật.

Một nội dung được chia sẻ hàng nghìn lượt không đồng nghĩa với việc đó là thông tin đúng. Một bài viết có cách diễn đạt mạnh, tạo nhiều tranh luận cũng không thể là căn cứ để kết luận về bản chất vụ việc. Điều quan trọng là phải xác định được nguồn gốc thông tin, nội dung cụ thể, mức độ sai lệch, chủ thể đăng tải, mục đích, động cơ và hậu quả của hành vi.

Đây cũng là yêu cầu thể hiện rõ tính đặc thù của công tác An ninh điều tra: kiên quyết nhưng phải thận trọng; đấu tranh nhưng phải đúng pháp luật; xử lý đúng hành vi, đúng người, đúng căn cứ.

Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra phải thường xuyên nâng cao bản lĩnh chính trị, ý thức chấp hành pháp luật, trình độ nghiệp vụ và kỹ năng đánh giá thông tin. Mỗi vụ việc phải được tiếp cận một cách khách quan, tránh suy diễn, quy chụp; tài liệu, chứng cứ phải được kiểm tra, xác minh, đánh giá theo đúng quy định.

Cùng với đó là yêu cầu tăng cường phối hợp giữa các lực lượng chức năng trong nắm tình hình, trao đổi thông tin, xác minh các nội dung phức tạp, chủ động tham mưu xử lý ngay từ cơ sở, không để những vấn đề nhỏ tích tụ thành điểm nóng.

Một yêu cầu khác có ý nghĩa đặc biệt quan trọng là công tác tuyên truyền, nâng cao “sức đề kháng” của người dân trước thông tin xấu, độc. Trong thực tế, không phải người chia sẻ một thông tin sai lệch đều có mục đích chống phá. Có trường hợp người sử dụng mạng xã hội chia sẻ chỉ vì tò mò, tâm lý đám đông hoặc chưa kiểm chứng nguồn tin. Vì vậy, bên cạnh xử lý nghiêm những hành vi cố ý vi phạm pháp luật, cần tăng cường tuyên truyền để người dân, nhất là thanh niên, học sinh, sinh viên và người sử dụng mạng xã hội thường xuyên, hình thành thói quen kiểm chứng thông tin trước khi tin, bình luận hoặc chia sẻ.

Trong cuộc đấu tranh với thông tin xuyên tạc, giới trẻ, đặc biệt là thế hệ Gen Z, vừa là nhóm thường xuyên tiếp cận thông tin trên mạng xã hội, vừa là lực lượng có khả năng tạo ra sức lan tỏa tích cực rất lớn.

Một video ngắn, một bài đăng hay một bình luận có trách nhiệm có thể tiếp cận hàng nghìn người trong thời gian rất ngắn. Nếu được định hướng đúng, sức lan tỏa ấy sẽ trở thành nguồn lực quan trọng góp phần xây dựng môi trường thông tin lành mạnh.

Vì vậy, thay vì bị cuốn theo những nội dung kích động, người trẻ cần chủ động trang bị kỹ năng nhận diện thông tin giả, thông tin bị cắt ghép; tìm hiểu lịch sử, pháp luật và những vấn đề xã hội bằng các nguồn tin đáng tin cậy; đồng thời có trách nhiệm với mỗi nội dung mình đăng tải, bình luận và chia sẻ.

Đối với Hải Phòng - thành phố đang phát triển năng động, hội nhập sâu rộng, xây dựng một môi trường mạng an toàn, văn minh cũng là góp phần tạo dựng môi trường xã hội ổn định, thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội.

Chủ động từ sớm, xử lý từ xa, giữ bình yên cho Nhân dân

Trước, trong và sau dịp Quốc khánh 2/9, nhiệm vụ bảo đảm ANTT đặt ra yêu cầu cao hơn đối với các lực lượng Công an. Với Phòng An ninh điều tra, cùng với thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, việc chủ động nắm tình hình, nhận diện phương thức, thủ đoạn mới của các đối tượng trên không gian mạng tiếp tục được xác định là yêu cầu quan trọng.

Mỗi cán bộ, chiến sĩ phải không ngừng cập nhật kiến thức pháp luật, nghiệp vụ, nâng cao năng lực phân tích, đánh giá thông tin và khả năng nhận diện những dấu hiệu bất thường. Quan trọng hơn, trong mọi hoạt động phải bảo đảm nguyên tắc thượng tôn pháp luật, tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Đấu tranh với luận điệu xuyên tạc, phản động không đồng nghĩa với phủ nhận những ý kiến phản ánh chính đáng. Ngược lại, việc lắng nghe, tiếp thu và giải quyết những vấn đề chính đáng của nhân dân cũng chính là một giải pháp quan trọng để củng cố niềm tin, hạn chế những khoảng trống mà thông tin sai lệch có thể lợi dụng.

Quốc khánh 2/9 không chỉ là một ngày lễ lớn của dân tộc mà còn là dịp để mỗi người Việt Nam thêm trân trọng giá trị của độc lập, hòa bình, ổn định và đoàn kết. Giữ gìn những giá trị ấy trong thời đại số đòi hỏi sự chung sức của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.

Với lực lượng Công an nói chung, Phòng An ninh điều tra nói riêng, đó là tinh thần chủ động phòng ngừa, kiên quyết đấu tranh, xử lý đúng pháp luật, không để bị động, bất ngờ. Với mỗi người dân, đó là trách nhiệm tỉnh táo trước mỗi thông tin, không vội tin, không tiếp tay cho thông tin chưa được kiểm chứng và sẵn sàng lên tiếng trước những nội dung sai lệch bằng thái độ văn minh, có trách nhiệm.

Để mỗi lá cờ Tổ quốc tung bay trong những ngày tháng Tám không chỉ gợi nhắc về một mùa Thu lịch sử, mà còn nhắc nhở mỗi người hôm nay về trách nhiệm gìn giữ thành quả của độc lập, góp phần xây dựng Hải Phòng ngày càng an toàn, ổn định, văn minh và phát triển./.

Phòng An ninh điều tra - CATP Hải Phòng