Trong xử lý vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông, có trường hợp người điều khiển không đến làm việc, bỏ phương tiện hoặc khai báo thông tin không chính xác. Một số phương tiện đã qua mua bán nhiều lần nhưng chưa làm thủ tục sang tên, khiến cơ quan chức năng gặp khó khăn trong việc xác định người vi phạm, chủ sở hữu, người quản lý hoặc người sử dụng hợp pháp.Theo số liệu thống kê được, trong giai đoạn từ năm 2020 đến tháng 11/2026, Phòng Cảnh sát giao thông Công an thành phố đang tạm giữ trên 20.000 phương tiện (13.678 phương tiện đang làm thủ tục thanh lý, 6.234 phương tiện vừa hết thời gian 1 năm chuẩn bị làm thủ tục) và còn trên 1.000 phương tiện chưa đến thời hạn xử lý. Với số lượng phương tiện tạm giữ cao, tạo áp lực lớn về nơi lưu giữ, bảo quản và kinh phí. Các phương tiện để lâu có thể xuống cấp, giảm giá trị, chiếm dụng diện tích và làm phát sinh chi phí quản lý. Việc bố trí kho, bãi đáp ứng yêu cầu bảo quản đúng theo quy định của pháp luật cũng là khó khăn đối với lực lượng thực thi. Theo quy định hiện hành tại điểm b khoản 4 Điều 126 Luật Xử lý vi phạm hành chính, khi không xác định được người vi phạm, chủ sở hữu, người quản lý hoặc người sử dụng hợp pháp, cơ quan có thẩm quyền phải thông báo hai lần trên phương tiện thông tin đại chúng. Nếu hết 1 năm kể từ ngày thông báo lần thứ hai mà không có người đến nhận, người có thẩm quyền mới ra quyết định tịch thu trong thời hạn 5 ngày làm việc. Dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) đề xuất rút thời hạn chờ trong trường hợp không xác định được người vi phạm hoặc chủ sở hữu từ 1 năm xuống còn 2 tháng, tính từ ngày thông báo lần thứ hai. Dự thảo vẫn quy định thông báo hai lần; sau khi hết thời hạn chờ, người có thẩm quyền có 5 ngày làm việc để ra quyết định tịch thu (được quy định tại điểm b khoản 4 Điều 110 dự thảo Luật). Nếu được thông qua, quy định mới sẽ giúp rút ngắn thời gian lưu giữ những phương tiện đã được thông báo nhưng không có người đến nhận; giảm áp lực kho bãi, kinh phí bảo quản và nguy cơ tài sản xuống cấp, việc xử lý kịp thời còn góp phần sử dụng hiệu quả nguồn lực của cơ quan nhà nước.

Rút ngắn thời hạn không đồng nghĩa với tịch thu ngay hoặc bỏ qua quyền của người dân. Cơ quan có thẩm quyền vẫn phải xác minh, thông báo đầy đủ hai lần và chờ hết thời hạn luật định. Hồ sơ xử lý phải thể hiện rõ căn cứ, quá trình thông báo và quyết định của người có thẩm quyền; người có quyền hợp pháp đến nhận trong thời hạn phải được xem xét, giải quyết theo quy định.

Hoàn thiện quy định theo hướng rõ thời hạn, chặt chẽ về thủ tục và bảo đảm quyền của chủ sở hữu sẽ giúp xử lý dứt điểm phương tiện tồn đọng, giảm lãng phí và nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật. Thực tiễn tại Hải Phòng cho thấy đây là nội dung mới cần được nghiên cứu, tiếp thu trong quá trình hoàn thiện để sớm thông qua và áp dụng trong thực tiễn./.

*Đội Pháp chế & Quản lý khoa học