Thứ nhất, thay đổi nhiệm vụ quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp và dịch vụ công cấp Phiếu lý lịch tư pháp từ Bộ Tư pháp sang Bộ Công an.
Thứ hai, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong xây dựng cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp góp phần xây dựng Chính phủ số, thực hiện chuyển đổi số trong hoạt động của cơ quan nhà nước.
Thứ ba, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, thực hiện cấp Phiếu lý lịch tư pháp bản điện tử và tiến tới thông tin lý lịch tư pháp của công dân được cập nhật, hiển thị trên VNeID (được coi là một trường thông tin sẵn có tương tự như họ tên, ngày tháng năm sinh). Thông tin lý lịch tư pháp hiển thị trên VNeID có giá trị như Phiếu lý lịch tư pháp, cá nhân không cần yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp khi có nhu cầu.
Thứ tư, Luật quy định cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp được xây dựng tập trung, thống nhất tại Bộ Công an. Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp được kết nối liên thông, đồng bộ với hệ thống dữ liệu quốc gia về dân cư, cơ sở dữ liệu chuyên ngành đảm bảo “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung” trong hệ thống chính trị, xuyên suốt từ trung ương tới địa phương. Đây là cơ sở quan trọng triển khai thực hiện tiếp nhận yêu cầu, cấp Phiếu lý lịch tư pháp toàn trình trên môi trường điện tử, cải cách thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi để người dân thực hiện dịch vụ mọi lúc, mọi nơi, không phân biệt địa giới hành chính góp phần thực hiện hiệu quả chủ trương đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, hội nhập quốc tế.
Thứ năm, Luật quy định chặt chẽ hơn việc yêu cầu cung cấp Phiếu lý lịch tư pháp nhằm hạn chế việc lạm dụng yêu cầu người dân cung cấp Phiếu lý lịch tư pháp. Theo đó:
- Đối với Phiếu lý lịch tư pháp số 1: Luật quy định cơ quan, tổ chức, cá nhân không được yêu cầu cá nhân cung cấp thông tin lý lịch tư pháp hoặc Phiếu lý lịch tư pháp số 1, trừ trường hợp luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội hoặc nghị định, nghị quyết của Chính phủ quy định cần sử dụng thông tin lý lịch tư pháp để phục vụ mục đích tuyển dụng, cấp giấy phép, chứng chỉ hành nghề đối với các ngành nghề, vị trí việc làm có liên quan đến quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, sức khỏe của cộng đồng hoặc để bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của cá nhân khi tham gia các giao dịch dân sự, thương mại liên quan trực tiếp đến các đối tượng yếu thế trong xã hội.
- Đối với Phiếu lý lịch tư pháp số 2: Luật quy định thông tin lý lịch tư pháp, Phiếu lý lịch tư pháp được quản lý, sử dụng theo quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân đối với dữ liệu cá nhân nhạy cảm. Cơ quan, tổ chức, cá nhân không được yêu cầu cá nhân cung cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 2.
Thứ sáu, Luật quy định việc cung cấp thông tin lý lịch tư pháp theo yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp thay cho việc cấp Phiếu lý lịch tư pháp.
2. Đối tượng cấp phiếu lý lịch tư pháp: Luật quy định “Công dân Việt Nam, người nước ngoài đã hoặc đang cư trú tại Việt Nam từ đủ 16 tuổi trở lên có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền cấp Phiếu lý lịch tư pháp cấp Phiếu lý lịch tư pháp của mình”. Như vậy, các trường hợp cá nhân từ đủ 16 tuổi trở lên được quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền cấp Phiếu lý lịch tư pháp cấp cho mình cả 2 loại Phiếu lý lịch tư pháp.
3. Về thủ tục cấp Phiếu lý lịch tư pháp và thời hạn cấp Phiếu
(1)Luật quy định thủ tục cấp Phiếu lý lịch tư pháp bằng hình thức trực tuyến là “mặc định” đối với cá nhân có định danh điện tử. Đây là hình thức phi địa giới hành chính giúp người dân thực hiện thủ tục mọi lúc, mọi nơi. Trường hợp yêu cầu bằng hình thức này, cá nhân sẽ được cấp Phiếu lý lịch tư pháp bản điện tử qua ứng dụng VNeID và thông tin lý lịch tư pháp được cập nhật, hiển thị trên ứng dụng VNeID có giá trị sử dụng như Phiếu lý lịch tư pháp khi có nhu cầu (cá nhân chỉ cần yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp một lần).
Chỉ một số trường hợp là người nước ngoài, người chưa có định danh điện tử thì có thể yêu cầu cấp Phiếu bằng hình thức trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính. Đối với trường hợp yêu cầu qua dịch vụ bưu chính thì gửi hồ sơ kèm chứng thực chữ ký của người yêu cầu theo quy định của pháp luật. Trường hợp yêu cầu trực tiếp thì nộp hồ sơ tại Cục Hồ sơ nghiệp vụ Bộ Công an hoặc Công an tỉnh, thành phố. Cá nhân yêu cầu bằng các hình thức này được cấp Phiếu lý lịch tư pháp bằng bản giấy.
(2) Đối với các trường hợp ủy quyền
Nhằm tạo điều kiện tối đa cho người dân, Luật quy định cá nhân có thể ủy quyền cho người khác làm thủ tục yêu cầu cấp Phiếu (đối với cả 02 loại Phiếu). Việc ủy quyền phải được lập thành văn bản theo quy định của pháp luật và được thực hiện trực tiếp hoặc qua bưu chính. Trường hợp cá nhân yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp cho cha, mẹ, vợ, chồng, con của mình hoặc người mà mình giám hộ thì không cần văn bản ủy quyền và được thực hiện bằng hình thức trực tuyến, trực tiếp hoặc qua bưu chính.