Thành lập doanh nghiệp là bước khởi đầu quan trọng trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, do kinh nghiệm và kiến thức pháp luật chưa nhiều, các doanh nghiệp mới thành lập dễ trở thành mục tiêu của các đối tượng lừa đảo. Trong bối cảnh chuyển đổi số, thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi, từ giả danh cơ quan nhà nước đến lừa đảo qua mạng, chiếm đoạt tài sản và lôi kéo doanh nghiệp tham gia các giao dịch trái pháp luật.

Nhận diện các thủ đoạn lừa đảo phổ biến

Thứ nhất, giả danh cơ quan nhà nước. Các đối tượng tự xưng là cán bộ thuế, cơ quan đăng ký kinh doanh hoặc đơn vị hỗ trợ doanh nghiệp, yêu cầu mua tài liệu, đăng ký dịch vụ, cập nhật thông tin hoặc nộp phí qua đường dẫn, tài khoản được cung cấp. Chúng thường viện dẫn quy định pháp luật, thời hạn kê khai hoặc nguy cơ bị xử phạt để gây sức ép, buộc doanh nghiệp chuyển tiền.
Thứ hai, lừa đảo cung cấp dịch vụ sau thành lập. Các đối tượng chào mời dịch vụ chữ ký số, hóa đơn điện tử, kê khai thuế, kế toán, bảo hiểm xã hội…, quảng cáo đây là những thủ tục bắt buộc hoặc đe dọa doanh nghiệp sẽ bị xử phạt nếu không đăng ký. Sau khi thu tiền, chúng có thể không thực hiện dịch vụ hoặc cung cấp dịch vụ không đúng cam kết.
Thứ ba, lừa đảo trong hợp tác kinh doanh. Đối tượng sử dụng hồ sơ doanh nghiệp, website, hợp đồng hoặc hình ảnh hàng hóa giả mạo để tạo lòng tin; đưa ra đơn hàng lớn, lợi nhuận cao, yêu cầu đặt cọc hoặc ứng tiền. Một số trường hợp giả mạo email đối tác, thông báo thay đổi tài khoản nhận tiền nhằm chiếm đoạt tài sản.
Thứ tư, lừa đảo trên không gian mạng. Email, tin nhắn chứa đường dẫn giả mạo ngân hàng, cơ quan thuế hoặc nhà cung cấp dịch vụ được sử dụng để đánh cắp mật khẩu, mã OTP, thông tin tài khoản và dữ liệu nội bộ.
Thứ năm, lôi kéo tham gia giao dịch bất hợp pháp. Các đối tượng đề nghị doanh nghiệp cho thuê tư cách pháp nhân, tài khoản ngân hàng, chữ ký số; đứng tên ký hợp đồng, xuất hóa đơn hoặc nhận, chuyển tiền hộ để hưởng thù lao. Những hành vi này có thể khiến doanh nghiệp vướng vào các vi phạm pháp luật nghiêm trọng.

Khuyến cáo của Phòng An ninh kinh tế

Để chủ động phòng ngừa, các doanh nghiệp mới thành lập cần thực hiện tốt những nội dung sau:

Kiểm chứng thông tin: Xác minh yêu cầu nộp tiền, cung cấp hồ sơ hoặc sử dụng dịch vụ qua website, số điện thoại và đầu mối chính thức; phân biệt nghĩa vụ pháp lý bắt buộc với dịch vụ tự nguyện.
Kiểm soát tài chính: Thiết lập quy trình phê duyệt thanh toán; xác minh độc lập khi thay đổi tài khoản thụ hưởng; không chuyển tiền chỉ dựa trên email, tin nhắn hoặc cuộc gọi chưa được xác thực.
Thẩm định đối tác: Kiểm tra thông tin đăng ký doanh nghiệp, mã số thuế, người đại diện, năng lực hoạt động; quy định rõ điều khoản hợp đồng và phương thức thanh toán.
Bảo vệ dữ liệu: Sử dụng mật khẩu mạnh, xác thực nhiều lớp; không cung cấp mã OTP, mật khẩu ngân hàng, khóa bí mật chữ ký số cho người không có thẩm quyền; cảnh giác với đường dẫn và tệp đính kèm đáng ngờ.
Tuân thủ pháp luật: Không cho thuê, mượn tài khoản, chữ ký số, tư cách pháp nhân; không tham gia mua bán hóa đơn, hợp thức hóa chứng từ hoặc giao dịch không rõ nguồn gốc.
Khi nghi ngờ bị lừa đảo, doanh nghiệp cần dừng giao dịch, nhanh chóng liên hệ ngân hàng nếu đã chuyển tiền, đồng thời lưu giữ tin nhắn, email, hợp đồng, chứng từ và thông tin tài khoản liên quan. Kịp thời trình báo cơ quan Công an nơi gần nhất hoặc cơ quan có thẩm quyền để được tiếp nhận, xử lý. Đặc biệt, cảnh giác với dịch vụ “lấy lại tiền bị lừa” yêu cầu nộp phí trước.
Phòng An ninh kinh tế khuyến cáo các doanh nghiệp ghi nhớ: Không vội tin – Không vội chuyển tiền – Không cung cấp thông tin nhạy cảm khi chưa xác minh – Không tham gia giao dịch không rõ bản chất. Chủ động phòng ngừa, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và phối hợp với cơ quan chức năng sẽ góp phần bảo vệ tài sản, uy tín doanh nghiệp, xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh an toàn, minh bạch, thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển bền vững.