Bộ luật Hình sự năm 2015 có hiệu lực đã tạo hành lang pháp lý vững chắc cho Cơ quan điều tra trong Công an nhân dân nói chung và Cơ quan an ninh điều tra nói riêng phát huy tốt chức năng, nhiệm vụ trong bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm TTATXH, đấu tranh phòng, chống tội phạm trên địa bàn thành phố. Tuy nhiên, tình hình tội phạm nhìn chung vẫn diễn biến hết sức phức tạp với những phương thức, thủ đoạn mới, diễn biến khó lường. Số lượng tội phạm luôn có xu hướng gia tăng, nghiêm trọng hơn cả về quy mô và tính chất, trong đó có tội phạm xâm phạm an ninh quốc gia.

Thực tiễn công tác điều tra, giải quyết các vụ án thời gian qua cho thấy tình hình tội phạm xâm phạm an ninh quốc gia ngày càng diễn biến phức tạp, các đối tượng tăng cường hoạt động tuyên truyền, xuyên tạc chống Đảng, Nhà nước nhằm phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng và thành quả cách mạng, kêu gọi đòi đa nguyên, đa đảng; lôi kéo người dân tham gia các hoạt động nhằm thực hiện âm mưu chống phá lâu dài; triệt để sử dụng các trang mạng xã hội để thành lập “Hội nhóm kín” trên không gian mạng, lợi dụng tình hình phức tạp, nhạy cảm trong nước để đăng tải, phát tán thông tin xuyên tạc chủ trương, chính sách của Đảng, nhà nước hoặc công kích, hạ uy tín cá nhân, tổ chức.

Các quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015 cơ bản đã đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm trong thời gian qua, tuy nhiên, do sự thay đổi nhanh chóng của tình hình đất nước trên các lĩnh vực: chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội; sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ; quá tình toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế....đòi hỏi phải nghiên cứu, đánh giá, điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung Bộ luật hình sự cho phù hợp, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Đến nay, Dự thảo Bộ luật Hình sự đã có nhiều nội dung được sửa đổi, bổ sung trong đó có Chương các tội phạm xâm phạm an ninh quốc gia (Chương XII) gồm 13 Điều, so với Bộ luật hình sự năm 2015, dự thảo bỏ 01 Điều. Những điểm mới được sửa đổi, bổ sung tại Dự thảo gồm:

- Bỏ hình phạt tử hình, chỉ quy định mức phạt cao nhất là tù chung thân tại Điều 96 Tội bạo loạn nhằm thể hiện chính sách nhân đạo của Đảng, Nhà nước, góp phần đề cao hiệu quả phòng ngừa và sự khoan hồng trong việc xử lý người phạm tội, giúp người phạm tội có cơ hội, điều kiện để sửa chữa sai lầm và tiếp tục cống hiến cho xã hội.

- Bổ sung một số nội dung, đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm trong tình hình mới:

+ Bổ sung khoản 4 Điều 93 “Người đã nhận tham gia tổ chức nhằm lật đổ chính quyền nhân dân nhưng chưa thực hiện hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân và tự thú, thành khẩn khai báo với cơ quan nhà nước có thẩm quyền, thì được miễn trách nhiệm hình sự về tội này”. Quy định này đã thể hiện rõ chính sách hình sự của nhà nhà nước là nghiêm trị người chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy, ngoan cố chống đối, đồng thời khoan hồng đối với những người biết ăn năn hối cải, hướng thiện, qua đó góp phần quan trọng hình thành ý thức và hành vi đúng đắn theo quy định của pháp luật hình sự trong nhân dân.

+ Tại Điều 100 bổ sung “Đảng Cộng sản Việt Nam” vào điều luật và hành vi quy định tại khoản 1 như sau: Tội làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. 

Khoản 1. Người nào có một trong những hành vi sau đây nhằm chống Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 12 năm...

 Tại Điều 117 Bộ luật Hình sự năm 2015 (tội làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam) chỉ quy định về hành vi làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam mà chưa quy định về hành vi tuyền truyền chống Đảng Cộng sản Việt Nam, trong khi đó, thực tế công tác đấu tranh với loại tội phạm xâm phạm an ninh quốc gia từ trước tới nay cho thấy các đối tượng triệt để lợi dụng không gian mạng, lợi dụng chiêu bài “tự do - dân chủ”, lợi dụng các vấn đề nhạy cảm để tuyên truyền, xuyên tạc, chống phá, đòi xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Do đó, cần thiết phải hình sự hóa hành vi chống Đảng Cộng sản Việt Nam, bảo vệ Đảng, Nhà nước CHXHCN Việt Nam, bảo vệ những thành quả của cách mạng do Đảng lãnh đạo.

- Bỏ “Tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân” ra khỏi chương các tội xâm phạm an ninh quốc gia và nhập vào Điều 289 “Tội khủng bố” (Chương XX các tội xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng) nhằm tạo điều kiện thuận lợi trong thực tiễn áp dụng xử lý đối với loại tội phạm này, đáp ứng yêu cầu chính trị, pháp luật cũng như hợp tác quốc tế.

Phòng An ninh điều tra