Từ ngày 01/7/2025, Luật số 99/2025/QH15 đã bổ sung khoản 1a Điều 37 Bộ luật Tố tụng hình sự, tạo cơ sở pháp lý để một số Điều tra viên là Trưởng, Phó Trưởng Công an cấp xã được phân công thực hiện nhiệm vụ khởi tố, điều tra ngay tại địa bàn cơ sở; Thông tư liên tịch số 04/2025/TTLT-BCA-VKSNDTC-TANDTC quy định cụ thể việc phân công, ủy quyền và phối hợp thực hiện. 

Bốn nội dung cần nhớ:

(1) Đúng đối tượng: Điều tra viên trung cấp, Điều tra viên cao cấp là Trưởng hoặc Phó Trưởng Công an cấp xã.

(2) Đúng thẩm quyền: Chỉ thực hiện nhiệm vụ khi được Thủ trưởng Cơ quan điều tra cấp tỉnh phân công; Công an cấp xã không phải là Cơ quan điều tra độc lập.

(3) Đúng phạm vi: Tiến hành hoạt động khởi tố, điều tra vụ án về tội phạm ít nghiêm trọng, tội phạm nghiêm trọng xảy ra trên địa bàn cấp xã; không quyết định áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt.

(4) Đúng điều kiện: Việc phân công Điều tra viên là Phó Trưởng Công an cấp xã chỉ thực hiện khi Điều tra viên là Trưởng Công an cấp xã vắng mặt hoặc Công an cấp xã chưa có Trưởng Công an cấp xã là Điều tra viên trung cấp, Điều tra viên cao cấp.

Quy định góp phần xử lý kịp thời vụ án thuộc phạm vi được giao ngay từ cơ sở; tạo thuận lợi cho người dân; nâng cao khả năng thu thập, bảo vệ tài liệu, chứng cứ ban đầu; đồng thời giúp Cơ quan điều tra cấp tỉnh/thành phố phân bổ hợp lý lực lượng. Điều tra viên được phân công phải tuân thủ nghiêm pháp luật tố tụng hình sự, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người tham gia tố tụng, chịu sự chỉ đạo, kiểm tra của Cơ quan điều tra cấp tỉnh/thành phố và sự kiểm sát của Viện kiểm sát có thẩm quyền.

*Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an thành phố Hải Phòng