Năm 2025, lượng hàng hóa thông qua cảng biển Hải Phòng đạt khoảng 114,5 triệu tấn. Dự báo quy mô hoạt động lớn và vai trò kết nối của hệ thống cảng biển trong thời gian tới đặt ra yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn cho những công trình thực sự quan trọng, đồng thời duy trì hoạt động giao thương ổn định, thông suốt của thành phố. Pháp lệnh số 32/2007/PL-UBTVQH11 ngày 20/4/2007 quy định tiêu chí xác định công trình tại Điều 11 và trình tự lập, thẩm định, quyết định danh mục tại Điều 12. 

Theo cơ chế này, các bộ, ngành, UBND cấp tỉnh lập hồ sơ đề nghị; cơ quan thẩm định trình Chính phủ quyết định. Trước yêu cầu bảo vệ ngày càng đa dạng, việc thay thế Pháp lệnh bằng một đạo luật phân loại công trình và phân cấp thẩm quyền cụ thể hơn là cần thiết. Tại Điều 7 dự thảo Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia đề xuất phân loại công trình quan trọng khác liên quan đến an ninh quốc gia thành ba loại theo tính chất và yêu cầu bảo vệ. Điều 21 phân cấp thẩm quyền quyết định đưa công trình vào danh mục: Thủ tướng Chính phủ quyết định đối với loại I; Bộ trưởng Bộ Công an đối với loại II; Chủ tịch UBND cấp tỉnh đối với loại III. Các Điều 22, 23 và 24 quy định trình tự, hồ sơ và thẩm định. So với cơ chế tập trung trình Chính phủ quyết định theo Pháp lệnh năm 2007, việc phân cấp tạo điều kiện xem xét công trình ở cấp thẩm quyền phù hợp hơn, góp phần xử lý nhanh và tháo gỡ vướng mắc trong thực hiện. Nếu dự thảo Luật được thông qua tại kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XVI, Bộ Công an sẽ trình Chính phủ dự thảo Nghị định làm rõ những loại công trình giao thông, hạ tầng được xem xét đưa vào danh mục nếu đáp ứng đủ tiêu chí. Việc xác định căn cứ tiêu chí của từng loại, đặc điểm, tính chất, vị trí, quy mô, chức năng, vai trò và hậu quả có thể xảy ra nếu công trình bị sự cố hoặc xâm hại. Dự thảo Luật còn quy định về phạm vi và biện pháp bảo vệ tại Điều 27, Điều 28 và Điều 29; Điều 35 tiếp tục hoàn thiện quan hệ phối hợp giữa các lực lượng. Việc xác định ranh giới và áp dụng biện pháp cần có căn cứ, phù hợp từng công trình, bảo đảm yêu cầu an ninh và hạn chế ảnh hưởng không cần thiết đến hoạt động hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Hoàn thiện pháp luật theo hướng rõ tiêu chí, phân cấp thẩm quyền và cụ thể hóa trách nhiệm phối hợp sẽ góp phần khắc phục vướng mắc trong tổ chức thực hiện, tập trung nguồn lực bảo vệ đúng công trình, đúng yêu cầu. Đây là cơ sở quan trọng để bảo đảm an ninh quốc gia, giữ ổn định hoạt động cảng biển và tạo điều kiện cho Hải Phòng thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số./.

 *Đội Pháp chế & Quản lý khoa học