Lực lượng An ninh điều tra Công an thành phố Hải Phòng (tiền thân là lực lượng An ninh điều tra Công an Hải Phòng và Công an Hải Dương) được thành lập ngày 31/12/1951 với tên gọi lực lượng Chấp pháp. Trải qua 75 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, dưới sự lãnh đạo trực tiếp của cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương, sự giúp đỡ to lớn của nhân dân và sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan, đơn vị trong và ngoài Công an nhân dân, lực lượng An ninh điều tra đã lập nhiều chiến công xuất sắc, góp phần không nhỏ vào thành tích chung của Công an thành phố Hải Phòng và Công an tỉnh Hải Dương (cũ).

Chào mừng kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống Công an nhân dân Việt Nam (19/8/1945-19/8/2026), 75 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh điều tra (31/12/1951-31/12/2026), chúng ta cùng ngược dòng lịch sử quá trình xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng An ninh điều tra Công an thành phố Hải Phòng, từ đó ôn lại truyền thống vẻ vang qua các thời kỳ cách mạng và động viên, cổ vũ cán bộ chiến sĩ Công an trên địa bàn thành phố không ngừng học tập, rèn luyện nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ pháp luật, nghiệp vụ, sẵn sàng hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, tiếp nối truyền thống vẻ vang của lực lượng Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Kỳ IV. Tiếp tục chung tay đổi mới đất nước, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam bước sang thiên niên kỷ mới (2001-2016)

           Công cuộc đổi mới đất nước sau 15 năm đã đạt được những thành tựu quan trọng, uy tín chính trị trên trường quốc tế được nâng cao, quan hệ ngoại giao được mở rộng, kinh tế phát triển, đời sống của nhân dân được cải thiện. Tuy nhiên bên cạnh những thuận lợi cơ bản, vẫn còn nhiều nguy cơ, thách thức, các thế lực thù địch luôn tìm cách lợi dụng các vấn đề dân chủ, nhân quyền, dân tộc, tôn giáo, những sơ hở, thiếu sót trong quản lý, điều hành đất nước để chống phá. 

Trước những thay đổi trên và để đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm, Bộ luật Hình sự năm 1999, Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003 và Pháp lệnh Tổ chức điều tra hình sự năm 2004 được ban hành, chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của lực lượng An ninh điều tra cũng có một số thay đổi, Cơ quan An ninh điều tra cấp tỉnh có chức năng chủ yếu là điều tra, xử lý các vụ án hình sự về các tội xâm phạm an ninh quốc gia, các tội phá hoại hòa bình, chống loài người, tội phạm chiến tranh và 13 tội danh khác quy định tại Bộ luật Hình sự năm 1999. Phiên hiệu của Phòng An ninh điều tra được đổi thành PA92. 

Giai đoạn này, trên cả nước xuất hiện các đối tượng cơ hội chính trị, các đối tượng bất mãn, trong đó có cả cán bộ, đảng viên bị tiêm nhiễm những tư tưởng xấu, chủ động móc nối hoặc bị kẻ địch bên ngoài lôi kéo, kích động và có những hoạt động chống Đảng, Nhà nước. 

Hoạt động của các đối tượng cơ hội chính trị tại Hải Phòng, Hải Dương chủ yếu là tham gia các tổ chức phản động, nhen nhóm tập hợp lực lượng thành lập tổ chức phản động tại địa bàn; trực tiếp thực hiện các hành vi chống lại đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước như soạn thảo, viết bài có nội dung xấu tán phát lên mạng internet, gửi cho các tổ chức phản động lưu vong trả lời phỏng vấn đài, báo nước ngoài; lợi dụng vấn đề dân chủ, nhân quyền, lợi dụng việc một số cán bộ của ta có các hành vi tham nhũng, tiêu cực để nói xấu Đảng, Nhà nước… Thực hiện chỉ đạo của Bộ Công an, tháng 7/2000, Công an thành phố xác lập chuyên án đấu tranh với các đối tượng cơ hội chính trị tại Hải Phòng. Với mục tiêu giữ vững an ninh chính trị, lực lượng An ninh điều tra đã cùng các lực lượng chức năng Công an thành phố chủ động tấn công, đập tan âm mưu, làm tan rã về tổ chức, ngăn chặn kịp thời, làm thất bại các hoạt động chống đối, vi phạm pháp luật của các đối tượng này; đồng thời với chiến thuật "vừa đánh, vừa kéo", đã đánh gục về tư tưởng, lôi kéo nhiều đối tượng chống đối về phía ta. 

Ngoài các đối tượng cơ hội chính trị, tại Hải Phòng cũng xuất hiện một số đối tượng trẻ tuổi có hoạt động cực đoan, chống đối; một số đảng viên “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” như: 

Điều tra vụ án Lê Minh Q lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản

Đặng H., sinh năm 1981, trú tại Minh Tân, Thủy Nguyên. Tháng 02/2006, H. truy cập vào trang web của tổ chức phản động "Đảng Vì dân" ở nước ngoài, đọc đường lối, chủ trương, mục đích, phương hướng hoạt động của tổ chức này, các tin về tình hình khiếu kiện trong nước và được lôi kéo, kích động thực hiện các hoạt động chống phá Đảng, Nhà nước. Tháng 5/2006, H. trở thành thành viên của tổ chức này và đã trực tiếp phỏng vấn người dân khiếu kiện, thu thập tài liệu, đơn thư khiếu kiện; phát tán tạp chí của tổ chức này; viết bài nói xấu Đảng, Nhà nước, kích động để nhân dân mất lòng tin với Đảng, đặc biệt là có hành vi phá hoại cuộc bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XII... Ngày 24/5/2007, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với H. về tội “Tuyên truyền chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam” và chuyển hồ sơ vụ án cho Cơ quan An ninh điều tra CATP thụ lý điều tra. Khi mới bị bắt, H. có thái độ ngoan cố, không khuất phục, nhưng các Điều tra viên đã giáo dục, thuyết phục, cảm hóa chính trị, phối hợp với cán bộ quản lý Trại tạm giam tác động khiến H. chuyển đổi tư tưởng, thừa nhận hành vi của mình là vi phạm pháp luật, cam đoan từ bỏ hoạt động.

Phạm Thanh N., sinh năm 1977, trú tại Đông Hải 1, Hải An. Tháng 9/2007, N. gia nhập tổ chức phản động và công khai thực hiện các hoạt động chống Nhà nước một cách liều lĩnh, cực đoan, manh động núp dưới danh nghĩa đấu tranh vì dân chủ, nhân quyền như: nhiều lần trả lời phỏng vấn các đài nước ngoài với nội dung tuyên truyền xuyên tạc, phỉ báng chính quyền; viết hàng chục tài liệu xuyên tạc, bịa đặt, kích động quần chúng biểu tình chống Nhà nước và gửi một số qua thư điện tử cho các đài nước ngoài, phát tán trên mạng internet, được các đối tượng trong, ngoài nước “tài trợ” hơn 60 triệu đồng. Lực lượng An ninh điều tra đã chủ động phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ Công an thành phố thu thập, củng cố, chuyển hóa những tài liệu này và nhiều lần triệu tập N. để đấu tranh, nhưng N. không từ bỏ hoạt động. Ngày 18/9/2008, Cơ quan An ninh điều tra đã bắt quả tang N. tại nhà riêng khi đang sử dụng khẩu hiệu có nội dung bôi nhọ lãnh đạo Nhà nước, trả lời phỏng vấn đài RFA và chụp ảnh các hoạt động trên nhằm tán phát lên internet tuyên truyền chống phá Nhà nước. Quá trình điều tra, N. có thái độ ngoan cố, chống đối, nhưng với sự mưu trí, cương quyết của các Điều tra viên trong đấu tranh buộc đối tượng khai nhận đã thực hiện toàn bộ những hành vi nêu trên với mục đích chống Nhà nước. Ngày 29/01/2010, Tòa án nhân dân TP Hải Phòng xét xử tuyên phạt Phạm Thanh N. 42 tháng tù giam.

Đỗ Văn T., sinh năm 1964, trú tại Máy Tơ, Ngô Quyền, nguyên là đảng viên, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc doanh nghiệp lớn của thành phố. Từ năm 2009, T. thường vào internet tìm kiếm thông tin, bạn hàng. Cuối năm 2011, sau khi đọc một số bài viết có nội dung bôi nhọ chính sách kinh tế của Nhà nước trên trang web của Nguyễn Xuân Châu, đối tượng cầm đầu tổ chức phản động lưu vong "Người Việt vì dân tộc Việt" ở Australia, T. bắt đầu có tư tưởng bất mãn và đã tự tìm kiếm, liên hệ, trao đổi, viết bài, cung cấp hơn 40 tài liệu có nội dung tuyên truyền xuyên tạc, kích động chống Nhà nước cho Châu. Cuối tháng 3/2012, hành vi của T. bị Cục nghiệp vụ - Bộ Công an phát hiện và giao cho Cơ quan An ninh điều tra CATP điều tra làm rõ. Ngày 31/3/2012 Cơ quan điều tra đã bắt, khám xét nơi ở của T. và sau đó khởi tố vụ án, khởi tố bị can, tạm giam đối với T. về tội “Tuyên truyền chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”. Quá trình điều tra, đối tượng đã nhận thức được sai phạm của bản thân, ăn năn, hối cải và xin được khoan hồng, cam đoan từ bỏ các hoạt động chống phá. 

Ngoài hoạt động của các đối tượng có hành vi xâm phạm an ninh quốc gia, ở giai đoạn này có những thời điểm vấn đề an ninh đô thị, an ninh nông thôn cũng rất phức tạp. Nhiều địa bàn như xã Tân Thành, Kiến Thụy; xã An Hồng, An Dương; phường Tràng Cát, Hải An; xã Thái Sơn, An Lão; phường Phù Liễn, Kiến An; xã Thủy Triều, Thủy Nguyên xuất hiện các "điểm nóng" về an ninh trật tự. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến hiện tượng này, trong đó có nguyên nhân là lợi ích của người dân không được đáp ứng thỏa đáng. Các đối tượng chống đối chính trị, các tổ chức phản động đã triệt để lợi dụng những "điểm nóng" này để kích động, lôi kéo quần chúng nhân dân không hợp tác với chính quyền. Lực lượng An ninh điều tra đã được Giám đốc Công an thành phố tin tưởng giao trực tiếp cùng các lượng nghiệp vụ khác tham gia giải quyết dứt điểm, góp phần ổn định tình hình an ninh trật tự địa phương.

Trong lĩnh vực an ninh thông tin, từ năm 2000 đến năm 2007 nhu cầu liên lạc quốc tế của người dân trên địa bàn thành phố tăng nhanh, nhưng giá cước còn cao. Lợi dụng vấn đề này, các đối tượng người nước ngoài đã chuyển vào nước ta các hệ thống, thiết bị viễn thông có chức năng chuyển tiếp các cuộc gọi quốc tế để chiếm đoạt phần chênh lệch về giá cước cuộc gọi quốc tế với cuộc gọi trong nước, xâm phạm đến quyền sở hữu tài sản của Nhà nước Việt Nam. Cơ quan An ninh điều tra CATP đã phối hợp với Bưu điện thành phố phát hiện, bắt quả tang 05 vụ, bắt giữ 16 đối tượng, thu giữ hàng chục loại thiết bị viễn thông và trực tiếp khởi tố, điều tra làm rõ toàn bộ hành vi phạm tội của chúng, thu hồi cho Nhà nước hàng tỷ đồng, góp phần ngặn hoàn toàn loại tội phạm này trên địa bàn thành phố. 

Trong lĩnh vực an ninh tiền tệ, Cơ quan An ninh điều tra đã điều tra 17 vụ án với 80 bị can, làm rõ các đối tượng đã mua hơn 1,2 tỷ đồng tiền giả bằng chất liệu polymer với các mệnh giá 50.000 đồng, 100.000 đồng, 200.000 đồng và 500.000 đồng từ tuyến biên giới phía Bắc về Việt Nam tiêu thụ, phối hợp VKSND, TAND tỉnh, thành phố đưa ra xét xử điểm, xét xử lưu động nhiều vụ với hình phạt nghiêm khắc, nên đã góp phần hạn chế loại tội phạm này trên địa bàn thành phố. Điển hình là vụ án: "Ngô Thế Đ. cùng đồng bọn vận chuyển, tàng trữ, lưu hành tiền giả": Ngày 19/02/2008, Cơ quan An ninh điều tra CATP đã phối hợp cùng Công an huyện Thủy Nguyên bắt quả tang Ngô Thế Đ., Hà Thị T. đang tàng trữ 37,5 triệu đồng tiền giả, bắt khẩn cấp Bùi Đức Q. là đối tượng mua bán tiền giả. Mở rộng điều tra, cơ quan điều tra đã bắt và khởi tố thêm 08 đối tượng khác, các đối tượng đã mua gần 250 triệu tiền polymer giả từ cửa khẩu Móng Cái - Quảng Ninh, Tân Thanh - Lạng Sơn và mang đi tiêu thụ tại 05 tỉnh, thành phố. TAND thành phố đã xét xử tuyên phạt Ngô Thế Đ. 18 năm tù, các đối tượng còn lại từ 04 đến 13 năm tù giam.

Từ năm 2001 đến năm 2007, loại tội phạm phá hủy công trình, phương tiện quan trọng về an ninh quốc gia trên địa bàn thành phố có chiều hướng diễn biến phức tạp, gây hậu quả rất lớn về an ninh thông tin, trật tự, an toàn xã hội và tài sản của nhà nước. Điển hình là vụ "Vũ Văn K. cùng đồng bọn phá hủy công trình, phương tiện quan trọng về an ninh quốc gia": Công trình xây dựng bến tàu Đình Vũ là một trong những dự án trọng điểm của thành phố do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, giao Công ty cổ phần cảng Đình Vũ là chủ đầu tư. Trong dự án có hạng mục thi công xây dựng bến tàu là đóng cọc ván thép (cọc cừ) kè sau bến tàu, do Xí nghiệp cơ giới thi công - Công ty xây dựng công trình thủy Hải Phòng thực hiện. Qua công tác trinh sát, Công an thanh phố phát hiện tổ đóng cọc của Xí nghiệp đã cắt bớt độ dài cọc trước khi đóng xuống lòng sông và lập chuyên án để đấu tranh. Ngày 20/6/2004, Ban chuyên án quyết định phá án, Cơ quan An ninh điều tra đã bắt khẩn cấp Vũ Văn K. là Tổ trưởng tổ đóng cọc, Vũ Văn T. là cán bộ giám sát kỹ thuật, chỉ đạo thi công, Trịnh Văn D. và Nguyễn Văn H. là thợ hàn. Quá trình điều tra bắt giữ thêm Đàm Trọng C, là Phó Giám đốc Xí nghiệp cơ giới, khởi tố bị can các đối tượng này về tội phá hủy công trình, phương tiện quan trọng về an ninh quốc gia và 02 đối tượng khác về tội tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có. Ngày 18/01/2005, TAND TP Hải Phòng đã xét xử tuyên phạt các đối tượng tổng cộng 25 năm tù giam.

  Đối với các loại tội phạm về chức vụ, thực hiện phân công của Bộ trưởng Bộ Công an và Giám đốc CATP, giai đoạn này Cơ quan An ninh điều tra đã xác minh, điều tra làm rõ nhiều vụ án với các tội danh đưa và nhận hối lộ; giả mạo trong công tác; lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ; lạm dụng chức vụ chiếm đoạt tài sản. Trong đó có những vụ án lớn, phức tạp và rất nghiêm trọng, các đối tượng phạm nhiều tội khác nhau, hành vi của chúng đã gây ảnh hưởng xấu đến hình ảnh của đội ngũ công chức cơ sở, tiếp tay cho nhiều hoạt động phạm tội khác, như vụ án "Vũ Văn S. cùng đồng bọn đưa và nhận hối lộ, giả mạo trong công tác, làm giả tài liệu, tổ chức người khác trốn đi nước ngoài". Qua điều tra đã khởi tố bị can 17 đối tượng với các tội danh làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức, giả mạo trong công tác, tổ chức người khác trốn đi nước ngoài, đưa và nhận hối lộ (trong đó có Phạm Văn N., Phó trưởng Công an xã An Thọ, An Lão). Tòa án nhân dân TP Hải Phòng đã xét xử tuyên phạt đối tượng cao nhất là 15 năm 6 tháng tù giam. Thành công của vụ án này đã giúp các cơ quan, ban, ngành khắc phục những sơ hở, thiếu sót trong công tác quản lý cán bộ, công tác nghiệp vụ và hành chính...

Phạm Thanh N  trước vành móng ngựa

  Trên lĩnh vực đấu tranh chống tội phạm kinh tế, chỉ từ năm 2008 đến 2016, Cơ quan An ninh điều tra đã thụ lý điều tra 30 vụ án với 102 bị can về các tội mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu, nộp ngân sách nhà nước; trốn thuế; đưa và nhận hối lộ. Các đối tượng trong những vụ án này đã lập, mua lại hơn 260 công ty không hoạt động sản xuất kinh doanh (công ty “ma”) và đã bán khống gần 40.000 số hóa đơn giá trị gia tăng cho gần 10.000 doanh nghiệp, với số tiền hàng hóa, dịch vụ ghi khống chưa thuế hơn 19.000 tỷ đồng; gây thất thu của Nhà nước hàng nghìn tỷ đồng tiền thuế. Trong đó có nhiều vụ án do đơn vị trực tiếp phát hiện, được Uỷ ban nhân dân thành phố và Giám đốc Công an thành phố đánh giá cao, như vụ "Dương Thị T. cùng đồng bọn mua bán trái phép hóa đơn giá trị gia tăng, trốn thuế, đưa, nhận và môi giới hối lộ" (năm 2009). Đặc biệt năm 2015, lực lượng An ninh điều tra đã tham gia điều tra, đấu tranh làm rõ hành vi kinh doanh trái phép và lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản của Lê Minh Q., trú tại xã Trung Lập, Vĩnh Bảo, là Giám đốc Công ty cổ phần vàng và bất động sản BBG. Qua điều tra xác định: từ năm 2010, Q. thành lập 03 công ty, mua lại 01 công ty (nhóm công ty BBG) để kinh doanh trái phép. Từ năm 2010 đến tháng 6/2014, Q và đồng phạm kinh doanh môi giới vàng tài khoản cho 02 công ty kinh doanh vàng tài khoản của nước ngoài (FX3A và Big future) qua 05 công ty khác với khoảng hơn 200 nhà đầu tư, số tiền khoảng 10 tỉ đồng và nhận số tiền môi giới khoảng 02 tỉ đồng. Từ tháng 6/2014, Q. mua phần mềm, sử dụng nhãn Big Future và cùng các Phó Tổng Giám đốc, Giám đốc các chi nhánh BBG trực tiếp điều hành kinh doanh sàn vàng cho khoảng 134 khách hàng giao dịch vàng tài khoản, ngoại tệ với số tiền 678.941 USD, thu phí 86.974 USD. Đặc biệt, Q. còn lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt 502 tỷ đồng của trên 1.000 "nhà đầu tư" bằng thủ đoạn huy động tiền của họ vào nhóm các công ty BBG dưới hình thức hợp đồng hợp tác đầu tư, hợp đồng ủy thác đầu tư và hợp đồng nhận gửi giữ vàng, rồi quy đổi ra vàng để kinh doanh như dự án gốm sứ vẽ vàng, dự án khai thác quặng vàng… và trả lãi cao đến 30%/năm; nhưng thực tế Q. không đầu tư vào dự án nào mà chỉ sử dụng tiền của họ để kinh doanh trái phép vàng tài khoản. Quá trình điều tra, Ban chuyên án đã được Bộ trưởng Bộ Công an gửi thư khen, Uỷ ban nhân dân thành phố biểu dương khen thưởng và kết quả điều tra vụ án là một trong những thành tích quan trọng để đơn vị được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương chiến công hạng Nhì vào năm 2016.

Giai đoạn 2001 - 2016 ghi dấu những bước phát triển quan trọng của đất nước trong sự nghiệp đổi mới và bảo vệ Tổ quốc. Trong bối cảnh đó, lực lượng An ninh điều tra đã không ngừng nỗ lực, khắc phục khó khăn, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Những chiến công, thành tích của đơn vị góp phần bảo vệ ANQG, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, phục vụ đắc lực sự nghiệp đổi mới, xây dựng và phát triển thành phố Hải Phòng. Chặng đường đã qua là minh chứng cho bản lĩnh chính trị, tinh thần trách nhiệm, sự đoàn kết và ý chí vượt khó của các thế hệ CBCS. Những giá trị ấy là niềm tự hào, đồng thời là động lực để lực lượng An ninh điều tra tiếp tục phát huy truyền thống, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác, xây dựng lực lượng trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ ANQG, giữ gìn TTATXH trong tình hình mới.