Cùng với sự trưởng thành của Công an thành phố Hải Phòng, lực lượng Cảnh sát hình sự cũng đã có 8 thập kỷ chung sức giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ bình yên cuộc sống Nhân dân. Rực sáng trong đó là biểu tượng của bản lĩnh kiên cường, mưu trí, dũng cảm của các thế hệ CBCS với bao chiến công hiển hách. Truyền thống quý báu ấy là ngọn lửa thiêng soi đường cho các thế hệ hôm nay và mai sau khắc ghi, tiếp bước, viết tiếp trang sử vẻ vang của lực lượng Cảnh sát hình sự Hải Phòng...

Khởi nguồn gian khó, tôi luyện bản lĩnh kiên trung

Sau thành công của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ngày 18/4/1946, Bộ Nội vụ ban hành Nghị định số 121 quy định tổ chức, nhiệm vụ và quyền hạn của Việt Nam Công an vụ, trong đó xác lập “Đội Hình cảnh” - tiền thân của lực lượng Cảnh sát hình sự ngày nay. Kể từ đó, ngày 18/4 hằng năm đã trở thành Ngày truyền thống của lực lượng CSHS - mốc son lịch sử ghi dấu sự ra đời của lực lượng chuyên trách đấu tranh phòng, chống tội phạm hình sự.

Trung tá Nguyễn Văn Đức, Trưởng phòng Cảnh sát hình sự thay mặt các lực lượng Công an thành phố bày tỏ quyết tâm cao thực hiện thắng lợi đợt ra quân tấn công trấn áp tội phạm, bảo vệ tuyệt đối an ninh, an toàn Đại hội XIV của Đảng, bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, HĐND các cấp, nhiệm kỳ 2026-2031

Trải qua 80 năm xây dựng, chiến đấu, lực lượng Cảnh sát hình sự CATP Hải Phòng không ngừng trưởng thành lớn mạnh, lập nhiều chiến công xuất sắc, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc, xây dựng, phát triển đất nước và thành phố, bảo vệ cuộc sống bình yên, hạnh phúc của Nhân dân.

Ra đời và trưởng thành trong những năm tháng đầy khó khăn, gian khổ của cách mạng, các tổ chức tiền thân của lực lượng Cảnh sát hình sự đã sớm khẳng định vai trò trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo vệ trị an, cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân bảo vệ vững chắc thành quả cách mạng. Lực lượng Hình cảnh đã lập chiến công đầu tiên, tấn công băng nhóm lưu manh ở khách sạn Thiên Nhiên, Đại Đồng, Đại Nam, bắt 70 tên, thu nhiều vũ khí.

Tiếp đó, ngày 3/8/1946, lực lượng Hình cảnh đã vạch trần tội ác của nhóm lính Pháp cướp tài sản tại tiệm vàng Vĩnh Tường - phố Lacom (nay là phố Hoàng Văn Thụ). Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược đầy cam go, quyết liệt, dưới mưa bom, bão đạn của kẻ thù, lực lượng hình cảnh Hải Phòng, Hải Dương đã kiên cường bám trụ, mưu trí chiến đấu, góp phần giữ vững an ninh trật tự và bảo vệ phong trào cách mạng.

Giữa lòng đô thị cảng Hải Phòng bị địch kiểm soát gắt gao và vùng giáp ranh phức tạp của Hải Dương, các cán bộ, chiến sĩ đã dũng cảm hoạt động bí mật, xây dựng cơ sở nội tuyến, đấu tranh với tội phạm hình sự, đồng thời bóc gỡ nhiều tổ chức gián điệp, chỉ điểm, phản động. Không chỉ đối mặt với hiểm nguy từ kẻ thù, lực lượng còn phải vượt qua thiếu thốn về lực lượng, phương tiện, nhưng vẫn kiên định hoàn thành nhiệm vụ, bảo vệ cán bộ, giữ vững các tuyến giao liên, kho tàng và hậu phương kháng chiến.

Sau ngày giải phóng Hải Dương năm 1954 và giải phóng Hải Phòng năm 1955, tình hình hoạt động của tội phạm diễn biến phức tạp. Dưới sự lãnh đạo của Thành uỷ, Ủy ban hành chính thành phố, đầu năm 1955, lực lượng Công an mà chủ công là Đội Hình cảnh đã thực hiện kế hoạch truy quét bắt hơn 300 tên lưu manh, côn đồ, vây bắt ổ lưu manh gồm 18 tên ở khách sạn Phúc Châu (thuộc phố Lương Khánh Thiện ngày nay) thu nhiều vũ khí, góp phần quan trọng vào sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội

Hòa bình chưa tròn mười năm, ngày 5/8/1964, đế quốc Mỹ dựng lên sự kiện “Vịnh Bắc Bộ”, lấy cớ mở cuộc chiến tranh phá hoại khốc liệt nhất trong lịch sử nhân loại bằng không quân và hải quân ra miền Bắc Việt Nam với ý đồ chặn đứng đường chi viện của miền Bắc cho cách mạng miền Nam. Hải Phòng, Hải Dương là đầu mối giao thông chiến lược hàng hải, thủy, bộ, sắt của miền Bắc nên luôn là mục tiêu số một trước những cuộc đánh phá tàn ác của không lực Hoa Kỳ nhằm hủy diệt, chặn đường tiếp viện của hậu phương lớn cho tiền tuyến Miền Nam.

Trong khói lửa mịt mùng, Cảnh sát hình sự vẫn kiên cường bám trụ tại những địa bàn nóng bỏng nhất, tham gia cứu nạn, bảo vệ an ninh trật tự, điều tra khám phá hàng nghìn vụ án hình sự mỗi năm. Chỉ tính từ năm 1955 đến năm 1964, lực lượng Hình cảnh Hải Phòng đã điều tra khám phá 3.859 vụ trong tổng số 9.870 vụ án, đạt tỷ lệ 39%. Lực lượng Hình cảnh Hải Dương lập thành tích xuất sắc điều tra, làm rõ vụ án cắt trộm dây thông tin liên lạc tại khu vực ngã ba Hàng thuộc địa phận xã Nam Đồng, huyện Nam Sách; điều tra vụ án lừa đảo ở Hải Dương và nhiều tỉnh thành tại miền Bắc, được chính quyền địa phương và Nhân dân đánh giá cao.

Trong hai cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc, thành phố Hải Phòng tự hào 9 lần được Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm, tỉnh Hải Dương 5 lần vinh dự đón Bác. Mỗi lần về thăm, Người đều nhắc đến công tác an ninh trật tự, động viên, khen ngợi cán bộ chiến sỹ công an. Lực lượng CSHS đã vinh dự được góp phần bảo vệ Bác.

Tháng 1/1968, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội ra Nghị quyết số 504 hợp nhất tỉnh Hải Dương và tỉnh Hưng Yên thành tỉnh Hải Hưng. Theo đó, Ty Công an Hải Hưng được thành lập với cơ cấu 12 phòng, trong đó có Phòng Cảnh sát nhân dân có chức năng đấu tranh chống tội phạm hình sự và quản lý hành chính về trật tự xã hội. Tháng 8/1972, Sở Công an Hải Phòng quyết định tách Phòng Cảnh sát nhân dân thành 4 phòng, trong đó có Phòng Cảnh sát hình sự. Năm 1974, Trưởng ty Công an Hải Hưng có Quyết định tách Phòng Cảnh sát Nhân dân thành 2 phòng là Phòng Cảnh sát hình sự và Phòng Quản lý hộ, đánh dấu một bước trưởng thành, chuyên sâu phòng chống tội phạm hình sự.

Chủ công trên mặt trận đấu tranh  phòng, chống tội phạm

Từ sau ngày đất nước thống nhất cho đến những năm đổi mới, tình hình tội phạm tại Hải Phòng, Hải Hưng diễn biến phức tạp. Lực lượng Cảnh sát hình sự đã tham mưu triển khai nhiều kế hoạch, chiến dịch tấn công, truy quét, đấu tranh với các băng nhóm tội phạm có tổ chức, các đối tượng lưu manh chuyên nghiệp, côn đồ hung hãn và những ổ nhóm hoạt động theo kiểu “xã hội đen”. Công tác điều tra, khám phá án ngày càng được nâng cao, đặc biệt là trong việc điều tra các vụ án nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng, qua đó củng cố niềm tin của nhân dân đối với lực lượng công an.

Đội H88 vây bắt tội phạm trên đường phố Hải Phòng

Tại Hải Phòng, vào ngày 19/5/1988, Đội H88 - lực lượng đặc nhiệm tinh nhuệ của CSHS Hải Phòng được thành lập, trở thành mũi nhọn trong đấu tranh trấn áp tội phạm. Chỉ trong thời gian ngắn, đơn vị đã phối hợp cùng các lực lượng CATP phá hàng trăm vụ án, bắt giữ nhiều đối tượng nguy hiểm, tiêu biểu là triệt phá 3 băng nhóm tội phạm do Phạm Đình Nên (tức “Cu Nên”), Vũ Kim Dung (tức “Dung hà”), Ngô Thế Lâm (tức “Lâm già”) cầm đầu...

Tại Hải Hưng, lực lượng CSHS đã điều tra khám phá thành công vụ án giả danh công an, thuế vụ khám nhà trái pháp luật, cưỡng đoạt tài sản của công dân tại huyện Chí Linh; vụ án giết người tại bờ sông Luộc thuộc địa phận huyện Tứ Kỳ, lập nhiều chuyên án đấu tranh bóc gỡ các băng nhóm tội phạm chuyên trộm cắp, cướp, cưỡng đoạt tài sản và tổ chức đánh bạc hoạt động trên địa bàn tỉnh và các khu vực giáp ranh. Những chiến công và kinh nghiệm tích lũy được đã tạo nền tảng tư duy và bản lĩnh cho sự phát triển của lực lượng Cảnh sát hình sự trong giai đoạn sau này.

Trong thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế sâu rộng, tội phạm trốn dưới nhiều vỏ bọc để hoạt động, đặt ra nhiều thách thức đối với công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm. Lực lượng Cảnh sát hình sự Hải Phòng và Cảnh sát hình sự Hải Dương đã chủ động nhận diện tình hình, phương thức hoạt động của tội phạm, đổi mới toàn diện các mặt công tác từ phòng ngừa đến điều tra, xử lý tội phạm, bảo đảm nguyên tắc “không đi sau tội phạm, không để tội phạm lộng hành”, chuyển hướng công tác phòng, chống tội phạm từ thực tiễn cuộc sống sang không gian mạng, ứng dụng khoa học, công nghệ để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ phòng, chống tội phạm trong tình hình mới. Những chiến công xuất sắc của lực lượng Cảnh sát hình sự Hải Dương sau ngày tái lập năm 1997 trong  truy bắt các đối tượng truy nã nguy hiểm, triệt phá nhiều đường dây tội phạm hoạt động trên nhiều địa bàn được các cấp ủy Đảng và chính quyền địa phương đánh giá cao.

Tại Hải Phòng, nhiều đối tượng giang hồ cộm cán như Tộ “tích”, Tuấn “tượng”, Thắng “Quán Toan”... đã bị xử lý nghiêm minh; nhiều vụ trọng án như giết người đốt xác ở huyện An Dương; vụ bắn lén Tô Thắng Lợi ở phố Phan Bội Châu, vụ dùng súng uy hiếp nhân viên ngân hàng cướp 3,5 tỷ đồng tại Ngân hàng Vietcombank Đình Vũ hay vụ giết người, giấu xác trong bể nước thải sau 13 năm ở Thủy Nguyên đã nhanh chóng được điều tra làm rõ.

Tại Hải Dương, các băng nhóm tội phạm có tổ chức do Lương Nguyễn Tiến Luận (tức Luận sẻ), Nguyễn Quang Trung (tức Trung chức), Nguyễn Văn Thịnh (tức Thịnh rằn) cầm đầu, tụ tập nhiều đối tượng cộm cán bất hảo chuyên hoạt động “tín dụng đen”, bảo kê, tranh giành địa bàn, gây nhức nhối trong dư luận nhân dân nhưng đều lần lượt bị triệt xóa. Qua đó tiếp tục khẳng định trình độ nghiệp vụ, bản lĩnh và sự trưởng thành vượt bậc của lực lượng CSHS trong tình hình mới.

Sau khi thực hiện việc sáp nhập địa giới hành chính giữa thành phố Hải Phòng và tỉnh Hải Dương, lực lượng Cảnh sát hình sự của hai địa phương được hợp nhất. Đây không chỉ là sự thay đổi về tổ chức mà còn là sự hội tụ của truyền thống, kinh nghiệm và bản lĩnh của hai lực lượng giàu thành tích.

Đồng chí Lê Ngọc Châu, Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố; Thiếu tướng Bùi Quang Bình, Giám đốc CATP, Đại tá Bùi Trung Thành, Phó Giám đốc CATP khen thưởng Phòng Cảnh sát Hình sự và các đơn vị triệt phá thành công đường dây chế tạo, mua bán, tàng trữ vũ khí, đạn quân dụng quy mô lớn

Nhờ triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, năm 2025, tội phạm về trật tự xã hội giảm hơn 30% so với năm trước; 100% chuyên án đều được khám phá thành công. Điển hình như triệt phá đường dây lừa đảo gần 40 tỷ đồng qua dự án tiền ảo Gemholic; triệt phá đường dây chuyên án sản xuất, buôn bán vũ khí quân dụng quy mô lớn; bắt giữ 11 đối tượng cộm cán, thu giữ 11 khẩu súng các loại, hơn 6.700 viên đạn.

Tiếp bước truyền thống - Vững tin trong kỷ nguyên mới

Phát huy truyền thống vẻ vang được hun đúc trong suốt chặng đường 8 thập kỷ xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, lực lượng Cảnh sát hình sự Hải Phòng hôm nay đang không ngừng lớn mạnh, khẳng định vai trò nòng cốt trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm.

Lực lượng Cảnh sát hình sự ra quân tấn công, trấn áp tội phạm

Trước yêu cầu, nhiệm vụ ngày càng cao trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và chuyển đổi số mạnh mẽ, mỗi cán bộ, chiến sĩ luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, bản lĩnh chính trị vững vàng, chủ động đổi mới tư duy, phương pháp công tác, làm chủ khoa học – công nghệ, nâng cao hiệu quả nghiệp vụ.

NHỮNG DANH HIỆU, THÀNH TÍCH NỔI BẬT

- Phòng Cảnh sát hình sự được Chủ tịch nước Tôn Đức Thắng tặng lẵng hoa năm 1976;

- Huân Chương chiến công hạng Nhất năm 1986, Huân chương Quân công năm 1976.

- Đội H88 được tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân năm 1990, Đội H88 được tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất năm 1991;

- Phòng Cảnh sát hình sự được tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang năm 1995.

- Phòng Cảnh sát hình sự được Chủ tịch nước trao tặng Huân chương chiến công hạng Nhì năm 2007, Huân chương Bảo vệ tổ quốc hạng Ba năm 2009, Huân chương Chiến công hạng Ba năm 2021.

- Đồng chí Đại tá Lê Hồng Thắng - Trưởng phòng được tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân năm 2018.

- Hàng nghìn lượt tập thể, cá nhân được tặng Huân chương Chiến công; Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, của Bộ Công an, của UBND Thành phố; Giấy khen của Giám đốc Công an thành phố….

Tiếp bước truyền thống anh hùng, tự tin bước vào kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc với quyết tâm giữ vững bình yên thành phố, vì cuộc sống hạnh phúc của Nhân dân, góp phần xây dựng lực lượng Cảnh sát hình sự chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu tình hình mới đặt ra.

Trung tá Nguyễn Văn Đức, Trưởng Phòng Cảnh sát hình sự CATP Hải Phòng